Orhan yalkın

Orhan yalkın

Mail: [email protected]

MERKEZ BANKASI, KȂR DAĞITIMINA GİDİYOR!

            MERKEZ BANKASI, KȂR DAĞITIMINA GİDİYOR!

 

            Türkiye Merkez Bankası, Nisan 2020 ayında genel kurul yapacağı halde, olağanüstü genel kurul yapmak üzere 20 Ocak 2020 Pazartesi için hissedarlara çağrıda bulunmuştur.

            Bu toplantıda gündem:

  1. Açılış ve toplantı başkanlığının oluşturulması.
  2. Bankamız 2019 yılı dönem karından avans dağıtımı yapılması ve son yıl karından ayrılan birikmiş ihtiyat akçesinin kara katılarak dağıtılmasına karar verilmesi hususunun Genel Kurulun onayına arzı.

            Olağanüstü toplantıya tekrar dönmek üzere biraz Merkez Bankası sermayesinden söz edeceğim.

            ***

            Merkez Bankası 1930 yılında çıkarılan yasa ile kurulurken her hisse senedi 100 Türk Lira’sı olmak üzere sermayesi 25.000.000 TL idi. Bir süre sonra zamanın enflasyonu düşünülerek sermayesi artırılmış ve 25.000.000.000 TL olmuştu. Para üzerindeki manipülasyon sonucu ve yeni Türk lirasına geçerken Eski Türk Lirası’ndan 6 sıfır, yani 1.000.000 TL atılmış ve 1.000.000 eski Türk Lirası, 1 lira olmuştur. Altı sıfır atılınca Merkez Bankasının sermayesi de 25.000 TL olmuştur..

            ***

            Şimdi Merkez Bankasına gelelim:

            Kuruşta Merkez Bankası hisse senetleri 4 sınıfa ayrılmıştır.

            %55,12 (A) sınıfı, hazineye,

            %25,74 (B) sınıfı, milli bankalara,

            %0.02 (C) sınıfı, milli bankalar dışındaki bankalara,

            %19,12 (D) sınıfı, ticaret müesseseleri ve Türk Vatandaşına olmak üzere paylaştırılmıştır.

            Babam Yahya Yalkın ticaretle uğraştığından nominal değeri 100 TL olan (D) sınıfından bir hisse almıştır.

            Olağanüstü toplantıda, muhakkak alınacak kararla hazine ve milli banka hisseleri %55,12 + %25,74 = %80,86

            Bu miktar ihtiyaç akçesinin hazine ve milli bankalara verilmesi Hükümetin kullanacağı paralara katılması demektir. Bu da paraya ihtiyaç olduğunun göstergesidir.

            ***

            (D) Sınıfı hisse senetlerinin nominal değeri 100 TL olup ana sözleşmede nominal değerin %6’sı oranından kâr dağıtılacağı hükmü vardır.   Enflasyon sebebiyle sermaye artırımı sonucu (D) sınıfı hisse senetlerinin nominal değeri 100.000 TL olmuştu. Paradan 6 sıfır atılınca 0,10 TL yani 10 kuruş olmuştur. Babamın hisse senedi, hatıra olması amacıyla mirasçılar bana devretmişlerdi.

            Ülkemizde 10 kuruşun %6,sını ödeyecek (0,006) para var mı? Bu bir hakkın gaspı değil midir?

            ***

            Anlaşıldığı kadarıyla, 2019 yılı Faaliyet Raporu ve Bilançosu Nisan 2020 ayında belli olacağından, 2019 yılının kârının avans olarak verilmesi ve ihtiyat akçesinin dağıtımı; dağıtımda en büyük hissenin Hükümetin kullanabileceği %80,86 olması, paraya ihtiyaç olduğunu ortaya koyabilir.

            Ancak, ihtiyat (yedek) akçelerinin dağıtımı sonunda Merkez Bankası acaba sıkıntıya düşebilir mi? Çünkü piyasada dengeyi sağlamak için efektif alıp satmak Merkez Bankası’nın görevleri arasındadır.

 

                                                                                              Orhan YALKIN

           

             

               

 

Facebook Yorum

Yorum Yazın