Muzaffer Soran

Muzaffer Soran

Mail: [email protected]

2013 YILINDA TUTULACAK DEFTERLER

     1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren Türk Ticaret Kanunu, 2011 yılı Şubat ayında Resmi Gazetede yayımlanıp yasalaştığında; ticari hayata bir düzenleme getireceği, yurt dışındaki yatırımcılara şeffaf ve güvenilir mali tablolar sunarak güvenli yatırım yapabileceği, Türk firmalarının uluslararası ticari arenada tanıtım ve rekabet gücü elde edebilecek kimliğe kavuşacağı gibi yüksek beklentiler vardı.

      Yasa yürürlüğe girmeden özellikle hürriyeti bağlayıcı cezalarla ilgili hükümlerin ve para cezalarının yüksek olması ve ticari işlemlerdeki hatalar yüzünden hapis cezası ile cezalandırılma durumu, başta iş dünyası ve konunun uzmanı yazarlar tarafından, bu maddelerle ilgili değişikliklerin yapılması doğrultusunda baskı unsuru oluşturulmuştur. Sonuçta da bazı düzenlemeler yapılarak yeni hali ile kanun yürürlüğe girmiştir.

     Bir yazı dizisi halinde sunmak istediğim ve önemine, güncelliğine göre sıralayarak anlatacağım konulara bu ay tasdiki yapılması zorunlu 2013 yılında tutulacak defterlerle başlamak istiyorum.

Türk Ticaret Kanununda defterlerle ilgili, Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleri ile ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır.”  tanımı yapılmıştır.

Ayrıca,  “Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir.” diye açıklanmıştır. 

Bu açıklamalardan sonra kanunda, tacirlerin tutacakları defterler sayılmış ve gerçek kişi – tüzel kişi ayrımı yapılmamıştır.

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığının, görev ve yetki sahasına giren ticari defterleri; bu iki kanun hükmüne göre açıklayacağım.

1 - Vergi Usul Kanunu (V.U.K.) hükümlerine göre tutulacak ve tasdik ettirilecek defterler  :

Öteden beri faaliyetine devam eden vergi mükellefleri, 2013 yılında tutulacak defterlerini Aralık ayının sonuna kadar, işletmesinin bulunduğu yerdeki notere açılış onayını yaptırmak zorundadır.    

A)     Bilanço esasına göre tutulacak defterler  :

Aa) Yevmiye defteri,

Ab) Defter-i Kebir (V.U.K. hükümlerine göre tasdiki zorunlu olmayıp, tutulması zorunludur.),

Ac) Envanter defteri,

 

B)      İşletme esasına göre göre tutulacak defter  :

İşletme defteri,

C)      Serbest Meslek sahibinin tutacağı defter  :

Serbest meslek kazanç defteri,

2 - Türk Ticaret Kanunu (T.T.K) hükümlerine göre tutulacak ve tasdik ettirilecek defterler   : 

Öteden beri faaliyetine devam eden vergi mükellefleri, 2013 yılında tutulacak defterlerini Aralık ayının sonuna kadar, işletmesinin veya merkez adresinin bulunduğu notere açılış onayını yaptırmak zorundadır. 

 

Açılış onaylarını bu hükme göre yaptırmayanlar 4.000 TL. idari para cezası ile cezalandırılır.

Ticari defterler,  vergi mükellefiyet türlerine göre şöyledir.

A)     Gelir Vergisi Mükellefleri   (Gerçek kişiler ile Kollektif ve Komandit Şirketler)  :

Aa) Yevmiye defteri,

Ab) Defter-i Kebir,

Ac) Envanter defteri,

              Ad) Genel Kurul toplantı ve Müzakere defteri (Kollektif ve Komandit Şirketler),

B)      Kurumlar Vergisi Mükellefleri  (Anonim ve Limited Şirketler ile Kooperatifler)   :

Ba) Yevmiye defteri,

Bb) Defter-i Kebir,

Bc) Envanter defteri,

Bd) Damga vergisi defteri (Sürekli damga vergisi mükellefi olanlar)

Be) Pay defteri,

Bf) Yönetim Kurulu karar defteri (Limited Şirketlerde Müdürler Kurulu karar defteri),

Bg) Genel Kurul toplantı ve Müzakere defteri (Anonim ve Limited Şirketler ile Kooperatifler), 

 

Eski T.T.K.’nda ortak sayısı 20 ve üzeri olan Limited Şirketlerde Genel Kurul toplantılarının yapılması zorunlu idi. Burada yapılan yenilik ile ortak sayısına bakılmaksızın Limited Şirketlere de her yıl Genel Kurul yapma zorunluluğu getirilmiştir. Bu nedenle Genel Kurul toplantı ve Müzakere defteri Kurumlar Vergisi mükellefleri tarafından kullanılacak ve tasdik ettirilecek defterler arasındaki yerini almıştır.

Genel Kurul ve diğer önemli değişiklikleri sonraki yazılarımda ayrıntılı bir şekilde açıklayacağım.

 

3 – Vergi Usul (V.U.K.) ve Türk Ticaret Kanunu (T.T.K.) hükümlerine göre Kapanış tasdiki   :

Önceki yasada yapılması zorunlu olmayan (İhtiyari bırakılan) kapanış tasdikleri yeni Türk Ticaret Kanunu ile zorunlu hale getirilmiştir. Gerek Vergi Usul Kanunu ve gerekse Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kullanılmaya başlanmadan önce açılış onayı yapılan bazı defterlerin, kullanıldıktan sonra izleyen yılın üçüncü ayı sonuna kadar (31 MART) kapanış tasdiklerinin yaptırılması gerekmektedir.

 

Kapanış onaylarını bu hükme göre yaptırmayanlar 4.000 TL. idari para cezası ile cezalandırılır

 

Mükellef türlerine göre 31 MART tarihine kadar kapanış tasdiki yapılacak defterler şöyledir.: 

 

A)      Gelir Vergisi Mükellefleri   (Gerçek kişiler ile Kollektif  ve Komandit Şirketler)  :

Yevmiye defteri,

 

B)      Kurumlar Vergisi Mükellefleri  (Anonim ve Limited Şirketler ile Kooperatifler)   :

Yevmiye defteri,

Yönetim Kurulu karar defteri (Limited Şirketlerde Müdürler Kurulu karar defteri),

Kurumlar vergisi mükellefleri açılış onayı yaptırılan Pay defteri ile Genel Kurul toplantı ve müzakere defterini her yıl tasdik ettirmeyecek ve sayfaları bulunmak kaydı ile izleyen yıllarda da kullana bilecektir. 

Bu arada Türk Ticaret Kanunu, Temmuz 2012 ayında yürürlüğe girdiğinden dolayı, 2012 yılında kullanılan yevmiye ve Yönetim Kurulu karar defterinin, 31 MART 2013 tarihine kadar kapanış tasdikinin yaptırılması zorunludur.   

Ticari defterlerin, elektronik ortamda tutulması halinde yukarıda sayılan defterlerin açılış ve kapanışlarında  noter tasdiki aranmayacaktır.

2012 yılı ticari defterlerinde yeterli sayfa bulunması nedeniyle, 2013 yılında kullanmak isteyen vergi mükellefleri, yeni yıl açılış onayını (ARA TASDİK) 31 Ocak 2013 tarihine kadar yaptırmak zorundadır.          

2012 yılı ve önceki dönemlerde onaylatıp kullanılan karar defterinin yeterli sayfası bulunması durumunda, açılış onatı yapılmadan yeni T.T.K. hükümleri gereğince tutulması istenen Genel Kurul toplantı ve müzakere defteri olarak kullanılmaya devam edilecektir. 

Yönetim Kurulu veya Müdürler Kurulu karar defterinin açılış onayı yapılıp kullanılacaktır.

Ayrıca, ticaret şirketlerinin defter tasdikleri yapılırken noterler tarafından aranan ticaret sicil tasdiknamesi    İç Ticaret Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan tebliğ sonucu 2013 yılı defterlerinin tasdiki sırasında istenmeyecektir.

2013 yılı için tasdik ettirilecek defterler nedeniyle Mali Müşavirler tarafından istenilen; defter tasdik, noter ve kırtasiye ücretlerinde T.T.K. hükümlerine göre tutulacak defter sayısının artması ile bir artış söz konusu olmuştur.  Bu nedenle istenilen ücretlerdeki artış yeni kanunlarla getirilen ilave defterlerden kaynaklanmaktadır.

Facebook Yorum

Yorum Yazın