Yazı Detayı
21 Mayıs 2018 - Pazartesi 06:15
 
Zeytin, Zeytinyağı Üretimi ve Sorunları
Mehmet KOÇAK
kullaniciadi@@
 
 

Sofralarımızın vazgeçilmez iki lezzetidir zeytin ve zeytinyağı. Fakat işin üretim boyutu hiçte o kadar lezzetli olmuyor gibi görünmektedir. Dünya zeytinyağı üretiminin 68’i Avrupa Birliği ülkeleri tarafından gerçekleştirilmektedir. Avrupa Birliğinde tüketiminde yüksek olması nedeni ile ithalat yapmaya devam etmektedirler. Dünya zeytin üretiminin 95’ini Akdeniz Havzası sağlamaktadır.  Bir zeytinden ¼ oranında zeytinyağı üretilebilmektedir. Bir zeytin ağacının ekonomik ömrü 50 yıl ve ilk hasat dikimden 6 yıl gibi süre sonunda gerçekleştirilmektedir. Dünyada yaklaşık 2,8 milyon ton zeytinyağı üretilmekte liste başında İspanya yer almaktadır.

 

Bin Ton

Pay

İspanya

1.091

38

İtalya

320

11

Yunanistan

300

10

Türkiye

287

10

Tunus

220

8

Fas

140

5

Cezayir

100

3

Portekiz

80

3

Diğer

79

3

Toplam

278

10

 

2.895

100

Zeytinyağı

Tüketim Kg/ Kişi Başı

İspanya

9,9

Yunansitan

9,4

İtalya

8,7

Portekiz

6,8

Suriye

6

Fas

3,4

Türkiye

1,9

Cezayir

1,6

Fransa

1,4

ABD

1

Dünya Ortalaması

0,37

 

Zeytin ağacı kendine has özelliği sebebiyle bir yıl çok ürün verirken diğer yıl vermezler. Son yıllarda teknolojik imkânların sağladığı faydalarla bu özellik yok edilemese de etkileri azaltılmaya çalışılmaktadır.

 

Türkiye Zeytincilik ve Zeytinyağı Üretimi:

  • Türkiye’de Zeytin hasadı Kasım-Ekim arasında yapılıyor.
  • 2017 yılında 460 bin ton sofralık 1,6 Milyon ton yağlık olmak üzere 2,1 Milyon ton zeytin üretildi.
  • İspanya’da dekar başına 369 kg, İtalya’da 256 kg, Yunanistan’da 209 kg Türkiye’de ise 195 kg zeytin üretilmektedir.
  • Türkiye’de zeytin üretimi sırasıyla Ege, Marmara, Akdeniz, Güneydoğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde yer alan 41 farklı ilde gerçekleştirilmektedir. Sofralık zeytin üretimi Gemlik/Bursa’da yoğunlaşırken, 2017 yılında yağlık zeytin üretiminin yaklaşık 30’u Aydın ve Balıkesir illerinde gerçekleştirilmiştir.
  • İl bazında zeytin ağaçlarının verimliliği açısından 2017’de Manisa ve Balıkesir’in ön plana çıktığı gözlenmektedir.
  • Türkiye’de yaklaşık 320 bin adet zeytin üreticisi aile işletmesi firma olduğu tahmin edilmektedir. Zeytin ve zeytinyağı üreticilerinin büyük bir kısmı tarım kooperatifleri altında toplanmışlardır.
  • Türkiye’de zeytinyağı üretimi, zeytin ağacı sayısı ve ekili alanlarda gözlenen artışa karşın yağışların zayıf seyri ve zeytin sineğinin yarattığı hasar nedeniyle son yıllarda beklentilerin altında kalmaktadır. Öte yandan, UZK 2016/17’de 177 bin ton olan zeytinyağı üretiminin bu yıl yaklaşık 287 bin tona yükseleceğini öngörmektedir. Bu öngörü Türkiye’de 2017 yılında yaşanan kuraklığın ardından yağışların artacağı beklentisi ile budama ve iyi tarım uygulamalarının desteğine dayanmaktadır.
  • 2017-18 sezonunda toplam 287 bin ton zeytinyağı üretilmiş 90 bin tonu ihraç edilirken 170 bin tonu iç piyasaya sunulmuştur.

 

Sorunlar:

  • Türkiye’de zeytinyağının fiyatlarındaki diğer sıvı yağlara göre yüksek oluşu.
  • Stokçuların faaliyetleri
  • Zeytin sineğinin ve zayıf seyreden yağışların etkisi
  • Mazot ve Gübrenin pahalılaşması
  • Zeytinciliğe olan ilginin azalması
  • Zeytin ekim alanlarının yerine Madencilik, Sanayi ve Turizm tesislerinin kurulma çabaları
  • Zeytin ekim alanlarının küçüklüğü ve makinalı tarıma engel olan yerlerde yer alması,
  • Zeytin faaliyetlerinde işçi bulma zorlukları
  • Çok sayıda aracı kurum sebebiyle fiyatların artması
  • Devletin Zeytinciliğe desteğini arttırmaması
  • Zeytin alıcılarının yaşadıkları finansal sorunlar ve vadelerin 6 ayı aşması.
  • Sulama sorunları
  • Zeytin alımında asit miktarı yerine ürün miktarını fiyatlayan alıcıların yönlendirmesi ile çiftçiler en çok ürün veren tohumları kullanmakta böylelikle verim düşmektedir.
  • Depolama ve Arıtma Tesislerinin maliyetli oluşu

 

Çözüm Önerileri:

  • Mazot ve Gübrede Çiftçiye destek ödemeleri ya da indirimleri
  • Son yıllardaki kuraklık nedeni ile sulama teknolojilerine yatırım yapılması
  • Bölgesel tarım stratejileri ile verimlilik arttırılmadır.
  • Zeytincilik faaliyetlerinin teşvik edilmesi
  • Tağşiş ile etkin mücadele edilmesi
  • Bilinçlendirme faaliyetleri ile zeytinyağı tüketiminin arttırılması
  • Net ihracatçı firmalara teşviklerin arttırılması
  • Türkiye’de de üretilen zeytin ve zeytinyağına Dâhilde İşleme Rejimi hakkı verilmesi

 

 
Etiketler: Zeytin,, Zeytinyağı, Üretimi, ve, Sorunları,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
21 Haziran 2018
İktisatta ‘Değer Paradoksu’
14 Haziran 2018
İnsanın tabiatı okumak yerine seyretmeyi seviyor!
13 Haziran 2018
GÜNCEL EKONOMİDEN NOTLAR
12 Haziran 2018
Bir İneğin bir insandan daha fazla Medeniyete katkıda bulunması
08 Haziran 2018
Sosyal Patlamaya Doğru!
07 Haziran 2018
Back to Back: Bir Türk Banka Hortumlama Hikâyesi
06 Haziran 2018
Kısa Vadede Zengin Olmanın Hikâyesi: Türk Bankerciliği ve Hazin Sonu
05 Haziran 2018
Doların ateşinin yükselmesi ve Banker Yeşuva
04 Haziran 2018
Gaziantep’te İhracat Ne oldu?
02 Haziran 2018
Dış Ticarette açık: 27,4 Milyar Usd oldu.
01 Haziran 2018
Üniversite paradoksu?
31 Mayıs 2018
Kime Kafa Tuttuğunuzun Farkına Varabilmek.
30 Mayıs 2018
Ben Nesli!
29 Mayıs 2018
Kâr ve Yolsuzluk!
28 Mayıs 2018
Aile Şirketlerinde Başarı
26 Mayıs 2018
Hepimiz Köle’yiz. Sadece Fark Edenler Anlayabilir!
25 Mayıs 2018
Ekonomide Güncel Gelişmeler
24 Mayıs 2018
Planlandığı gibi gerçekleştirilemeyen iki tehlike: Batılılaşma ve Modernleşme
23 Mayıs 2018
MİLLETVEKİLLİĞİNDEN PARTİ VEKİLLİĞİNE! GEÇMİŞ OLSUN!
22 Mayıs 2018
FİNANSAL YÖNETİMİN ALTIN KURALLARI
19 Mayıs 2018
Türkiye’nin en Önemli Sorunlarından birisi: Serveti Yatlara ve Katlara Bağlayan İş Adamları
18 Mayıs 2018
Moody’s ne yapmaya çalışıyor?
16 Mayıs 2018
SİYASİ PARTİLER BİRBİRLERİNİ YERKEN EKONOMİ SOS VERMEYE DEVAM EDİYOR!
15 Mayıs 2018
Sayılarla Aile
14 Mayıs 2018
Finans Müdürü Ne İş Yapar?
12 Mayıs 2018
İTHALATA KARŞILIK VEREMEYEN BİR ÜLKE!
11 Mayıs 2018
MUHTEŞEM İKİLİ: GAZİANTEP VE İHRACAT
10 Mayıs 2018
Yeni Saadet Zinciri: Girişimcilik!
09 Mayıs 2018
Büyüme ve Kalkınma
Haber Yazılımı