Yazı Detayı
20 Aralık 2016 - Salı 13:30 Bu yazı 247 kez okundu
 
Vatan Yahut Silistre
Sibel Doğan
 
 

Namık Kemal edebiyat vasıtasıyla toplumu yönlendirmek ister. Tiyatroyu bu amacına ulaşabilmek için kullanır. Vatan Yahut Silistre isimli oyunu Türk Edebiyat tarihinde romantik tiyatronun ilk tipik örneklerindendir. Bu oyunun konusu Kırım Savaşı sırasında geçer. Silistre Kalesi’nin kurtarılması için askerin gösterdiği fedakârlık ve kahramanlık anlatılır. Bu iki erdemle telkin edilen, vatana sahip çıkmak, vatanı sevmek ve vatan uğrunda mücadele etmek yani vatan duygusudur. Vatan yahut Silistre bir kıyameti durdurma çabasını, vatanın elden çıkışını, anlatır.

Romanda adı geçen Silistre Bulgaristan’da bulunan bir kenttir.  Bulgaristan 1388 tarihinde Osmanlılar tarafından fethedilmiştir. Daha sonra 1853-1856 Kırım Savaşında büyük bir Rus ordusu tarafından kuşatılan Silistre büyük bir kahramanlık örneğine şahit olmuştur. Silistre’de Ruslara karşı kahramanlıklar gösterilmiştir. Bu sırada gerçekleşen bir aşk hikâyesi de eserde konulu edinilmiştir.

İslam Bey ve Zekiye Hanım birbirlerini sevmektedirler. İslam Bey vatansever bir insan olduğu için askere gidecektir. Daha önce Zekiye Hanım’a olan hislerini açıklamamıştır. Gönüllü olarak askere gitmeden önce Zekiye Hanım’a olan duygularını anlatır ve sevgisinin karşılıklı olduğunu görür fakat buna rağmen askere gider. Zekiye Hanım da erkek kılığına girerek İslam Bey’in arkasından askere gönüllü olarak katılır. Gönüllü olarak askere katılan bu iki insan, Silistre Rus kuşatması altında olduğu için orada kalmak zorunda kalırlar.

Burada düşman kuvvetlerine karşı müthiş bir direnç ve savunma gösterilmektedir. İslam Bey savaş sırasında yaralanır ve ona erkek kılığında olan Zekiye bakar. İslam Bey yaralı olmasına rağmen savaşa devam etmektedir. Ve birlikte düşman kuvvetlerinin cephanesini ateşe vermek için yola çıkarlar. Döndüklerinde ise düşmanın Silistre’den geri çekildiğini görürler. Bu arada Silistre’de bulunan kumandanlardan Sıtkı Kumandanın Zekiye’nin babası olduğu ortaya çıkar. Zekiye ile İslam Bey’in evliliği zafer havasında kutlanır.

Vatan Yahut Silistre ilk kez 1 Nisan 1873’te, Gedikpaşa’daki Güllü Agop Tiyatrosu’nda sahnelenir. Oyun seyircinin taşkınlığına sebep olur. Oyun bittikten sonra seyirci yazarını görmek ister. “Yaşasın vatan!” nidalarının arkasından “Allah muradımızı versin” cümlesi duyulur. Oyunun içinde de yer yer geçen “Murad” kelimesi padişah Abdülaziz’in yerine veliaht Murad Efendi’nin tahta geçirilmesi dileği olarak algılanır.

Bu olaylı oyun, yazarını Magosa’ya sürgüne gönderir. Ayrıca Menapirzâde Nuri, Ebuzziya Tevfik, Ahmet Mithat Efendi gibi Namık Kemal’e yakın isimler de tutuklanır ve sürgün cezasına çarptırılırlar. Oyun yasaklanır. Ancak kısa bir süre sonra, yazarı sürgündeyken yeniden sahnelendiği, İstanbul, İzmir ve Selanik’te yüzlerce defa oynanır. Abdülaziz de oyunun sarayda iki kere oynanmasına izin verir.

Namık Kemal hakkında geniş bir araştırma yapan Önder Göçgün sürgün hadisesinin sadece bu oyunla ilgili olmadığını, Ahmet Mithat Efendi’nin Menfa isimli hatıra kitabında da işaret ettiği gibi, Veliaht Murad Efendi’ye yakınlıkları dolayısıyla başlarına bu işin geldiğini ifade eder. Sürgüne giderken yazdığı bir mektupta yer alan “Ben Magosa’ya gidiyorum, ama Kâğıthane’ye gider gibi gidiyorum” cümlesinde amacına ulaşmış bir insanın zafer duygusunun hissedildiğini belirtir

 
Etiketler: Vatan, Yahut, Silistre,
Yorumlar
Diğer Yazılar
Atatürk ve Bayrak
Süryaniler
Gençliğimsin
Mustafa Kemal’in İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne Eleştirileri
Kût'ül-Amâre Savaşı
Hürriyet ve İtilaf Partisi
Ahmet Rıza Bey
Sol Partilerin Gençlerle ilişkisi
Akıp giden yaşam
İttihatçılar
Sen Lazım
Ruhumun Aynası
İttihat ve Terakki
Mustafa Kemal
VATANIM SENSİN
Kravatın Tarihi
HER ŞEY NORMAL
ÖĞRETMENLİK
İstanbul
MİSAKI MİLLİ NEDİR?
Türkiye’de 29 Ekim
İleri Çağ İleri Medeniyet demek midir?
İttihat ve Terakki Cemiyeti’nde Neden Lider yoktu?
Almanya’nın Osmanlı ile İttifak Yapma Nedenleri
Babı Ali Baskını
Kafkas Cephesinde Osmanlı- Alman Çatışması
İttihat ve Terakki Partisi’nin ideolojisi
Deniz Gezmiş’e
Mustafa Kemal ya da Enver
Sarıkamış Harekatı
I.DÜNYA SAVAŞINDA ALMANLARLA İTTİFAK YAPMAK ZORUNLU MUYDU?
Fatih’in Osmanlısı
Latin Alfabesinin Kullanımı
I.Dünya Savaşı’nda Osmanlı Ordusunun Durumu
Başka Bir Dünya
Çanakkale Savaşı Özel Bir Savaştır
Komutanlık Yetenektir
II. Abdülhamit’in İttihatçılarla İktidar Mücadelesi
Enver Paşa’nın Kişiliği
Mobbing zayıflığın göstergesidir.
Sevgiliye Mektup
Türklerde milli bilinç
Güzellik emek ister
İttihat ve Terakki Kuruluşu
Enver Paşa ve Mustafa Kemal ilişkisi
Enver
Vatan Nedir?
25 Aralık
Kahraman mı, Vatan haini mi?
Ermeni Soykırım iddialarına Türk yanıtı ne olmalı?
İhmal Edilen Bayırbucak
Osmanlı Ordusunun Almanlara Teslimi
Osmanlı Aydınları İttihatçıları İttihatçılar…
Muhteşem savaş konuşmaları
Haber Yazılımı Haber Scripti Haber Sistemi Haber Paketleri