Yazı Detayı
05 Nisan 2016 - Salı 15:06 Bu yazı 712 kez okundu
 
Latin Alfabesinin Kullanımı
Sibel Doğan
 
 

Binlerce yıldır varlığını sürdürmüş bir dil olan Türkçe tarih içinde değişik alfabelerle yazıldı ve okundu. Göktürk, Uygur, Kiril ve Arap alfabeleri Türk devletleri tarafından resmi alfabe olarak benimsendi ve Türkçe bu alfabelerle yazıldı. Harf inkılabına kadarki bin yıllık sürede Arap alfabesi kullanıldı. Bu durum Arap ve Fars kültürlerinin Türkçe üzerinde hâkimiyet kurmasına yol açtı. Arapça ve Farsça Türkçenin ifade gücünü zenginleştirmekle birlikte Türkçe bazı kelimelerin telaffuzunda ciddi sıkıntılar meydana getiriyordu. 

Osmanlının batının üstünlüğünü kabul etmesiyle birlikte Avrupa’dan her konuda uzmanlar getirilmeye başlandı. Bu uzmanlar ise işe eğitimle başladı. Kendi dillerinde eğitim veren okullara açtı. Bu süreçte en çok etkileşime girilen dil Fransızca oldu. Osmanlı aydınları Arapça ve Farsça yerine Fransızca konuşmaya başladı. Fransızca, Arapça ve Farsçanın yerini aldı. Böylece Fransızcanın kullandığı Latin alfabesi Osmanlı toplumunda kendine yer buldu. Cumhuriyet kurulduktan sonra batı ile ilişkileri geliştirmek ve okuryazar oranını arttırmak amacıyla 1 Kasım 1928 de Latin harfleri Türk alfabesi adıyla kabul edildi.

Arap alfabesi sessiz harflerden oluştuğundan ve Türkçede ise 8 ya da 9 sesli harf bulunduğundan Türkçeyi bu harflerle okuyup yazmanın kolay olmadığı ve Arapçanın alfabesinin yetersiz kaldığı anlaşılmıştır. Son dönem Osmanlı aydınları Türkler için Arap harfleriyle okuyup yazmanın ne kadar zor olduğunu ve okuma yazma öğrenmenin 6 yıl zaman aldığını tartıştılar ve bu harfleri ıslah etmeye başladılar. Arap harflerinden yararlanılarak ortaya konulan yazım şekilleri okuma yazmayı daha da zorlaştırdı. Enver Paşa, I. Dünya savaşı sırasında Enveriye yazısı denilen Arap harflerinin bir düzenlemesinden oluşan yazı denemesi yaptıysa da başarılı olamadı.    

Londra’da sürgünde olan Jön Türklerin çıkardığı Hürriyet gazetesinde yayınlanan bir makale Türk okullarındaki çocuklara verilen eğitimi eleştirmekteydi. Ermeni, Rum ya da Yahudi çocuklar kendi cemaat okullarında altı ay içinde gazete ve mektup okumayı öğreniyorlar ve bir yıl içinde mektup yazabilecek beceriyi kazanıyorlarken, Müslüman çocuklar yıllarca çalıştıkları halde bu çaba bir gazete okuyabilmeleri için bile yeterli olmuyordu. Bu makaleye o sırada İran büyükelçisi Malkom Han tarafından ilginç bir karşılık geldi. Müslümanların eğitim sisteminin kötü olduğu konusunda hemfikir olduğunu ancak sorunun temelinde Arap yazısının yattığını, bu yazının kullanılmaya devam edilmesinin yetkin bir eğitimi imkânsız kıldığını ifade eder.(Lewis:2014)

Bugün Mustafa Kemal’in Latin alfabesini kabul etmesi yadırganır durumda. Sanki bu konu Osmanlı döneminde gündemde değildi. Sanki Osmanlı Devleti’nde Arapçanın zorluğunu, sıkıntısını yaşanmıyordu. Sanki Osmanlı Latin alfabesine geçmeyi düşünmedi. Sanki Osmanlı devletinde bu konuda çalışmalar yapılmadı.

Kaynaklar:

http://alternatiftarih.com/latin-harflerinin-kabulu-amacina-yeterince-hizmet-edebildi-mi/

Lewis, Bernart. Modern Türkiye’nin doğuşu. Ankara 2014.  III.Edisyon. Arkadaş Yayınevi. 7. Baskı.

http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-50/harf-devrimi-ve-sagladigi-kolayliklar

http://www.dersteknik.com/2011/11/1-kasim-1928-turk-harf-devrimi-haftasi.html

 

 
Etiketler: Latin, Alfabesinin, Kullanımı,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
23 Kasım 2017
Modern Türkiye
28 Okunma.
17 Kasım 2017
BİZ
66 Okunma.
09 Kasım 2017
Anlam
109 Okunma.
26 Ekim 2017
Aşk nedir?
131 Okunma.
13 Ekim 2017
Aydınlık Yol
147 Okunma.
11 Eylül 2017
Sessiz Gece
227 Okunma.
27 Temmuz 2017
Bizde Tarih Anlayışı
240 Okunma.
20 Temmuz 2017
Vahdettin ülkeyi Neden Terk Etti?
306 Okunma.
13 Temmuz 2017
Şehzade Evlilikleri
175 Okunma.
08 Temmuz 2017
ENDERUN MEKTEBİ
322 Okunma.
22 Haziran 2017
Karakol Cemiyeti
294 Okunma.
01 Haziran 2017
Kitap Severliğimiz
309 Okunma.
25 Mayıs 2017
Rüzgar
264 Okunma.
18 Mayıs 2017
Atatürk ve Bayrak
295 Okunma.
14 Nisan 2017
Süryaniler
812 Okunma.
05 Nisan 2017
Gençliğimsin
321 Okunma.
28 Mart 2017
Mustafa Kemal’in İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne Eleştirileri
408 Okunma.
22 Mart 2017
Kût'ül-Amâre Savaşı
386 Okunma.
08 Mart 2017
Hürriyet ve İtilaf Partisi
455 Okunma.
22 Şubat 2017
Ahmet Rıza Bey
550 Okunma.
07 Şubat 2017
Sol Partilerin Gençlerle ilişkisi
420 Okunma.
31 Ocak 2017
Akıp giden yaşam
345 Okunma.
24 Ocak 2017
İttihatçılar
401 Okunma.
17 Ocak 2017
Sen Lazım
362 Okunma.
11 Ocak 2017
Ruhumun Aynası
406 Okunma.
04 Ocak 2017
İttihat ve Terakki
426 Okunma.
27 Aralık 2016
Mustafa Kemal
480 Okunma.
20 Aralık 2016
Vatan Yahut Silistre
448 Okunma.
14 Aralık 2016
VATANIM SENSİN
485 Okunma.
07 Aralık 2016
Kravatın Tarihi
478 Okunma.
30 Kasım 2016
HER ŞEY NORMAL
453 Okunma.
22 Kasım 2016
ÖĞRETMENLİK
448 Okunma.
16 Kasım 2016
İstanbul
407 Okunma.
08 Kasım 2016
MİSAKI MİLLİ NEDİR?
463 Okunma.
02 Kasım 2016
Türkiye’de 29 Ekim
377 Okunma.
19 Temmuz 2016
İleri Çağ İleri Medeniyet demek midir?
836 Okunma.
12 Temmuz 2016
İttihat ve Terakki Cemiyeti’nde Neden Lider yoktu?
554 Okunma.
29 Haziran 2016
Almanya’nın Osmanlı ile İttifak Yapma Nedenleri
483 Okunma.
31 Mayıs 2016
Babı Ali Baskını
655 Okunma.
24 Mayıs 2016
Kafkas Cephesinde Osmanlı- Alman Çatışması
606 Okunma.
17 Mayıs 2016
İttihat ve Terakki Partisi’nin ideolojisi
672 Okunma.
10 Mayıs 2016
Deniz Gezmiş’e
751 Okunma.
03 Mayıs 2016
Mustafa Kemal ya da Enver
854 Okunma.
26 Nisan 2016
Sarıkamış Harekatı
679 Okunma.
19 Nisan 2016
I.DÜNYA SAVAŞINDA ALMANLARLA İTTİFAK YAPMAK ZORUNLU MUYDU?
558 Okunma.
12 Nisan 2016
Fatih’in Osmanlısı
732 Okunma.
29 Mart 2016
I.Dünya Savaşı’nda Osmanlı Ordusunun Durumu
591 Okunma.
22 Mart 2016
Başka Bir Dünya
777 Okunma.
15 Mart 2016
Çanakkale Savaşı Özel Bir Savaştır
672 Okunma.
08 Mart 2016
Komutanlık Yetenektir
653 Okunma.
01 Mart 2016
II. Abdülhamit’in İttihatçılarla İktidar Mücadelesi
739 Okunma.
23 Şubat 2016
Enver Paşa’nın Kişiliği
835 Okunma.
16 Şubat 2016
Mobbing zayıflığın göstergesidir.
714 Okunma.
09 Şubat 2016
Sevgiliye Mektup
1314 Okunma.
02 Şubat 2016
Türklerde milli bilinç
731 Okunma.
26 Ocak 2016
Güzellik emek ister
805 Okunma.
19 Ocak 2016
İttihat ve Terakki Kuruluşu
889 Okunma.
12 Ocak 2016
Enver Paşa ve Mustafa Kemal ilişkisi
927 Okunma.
05 Ocak 2016
Enver
755 Okunma.
29 Aralık 2015
Vatan Nedir?
1141 Okunma.
22 Aralık 2015
25 Aralık
734 Okunma.
15 Aralık 2015
Kahraman mı, Vatan haini mi?
775 Okunma.
09 Aralık 2015
Ermeni Soykırım iddialarına Türk yanıtı ne olmalı?
771 Okunma.
01 Aralık 2015
İhmal Edilen Bayırbucak
714 Okunma.
24 Kasım 2015
Osmanlı Ordusunun Almanlara Teslimi
867 Okunma.
17 Kasım 2015
Osmanlı Aydınları İttihatçıları İttihatçılar…
781 Okunma.
10 Kasım 2015
Muhteşem savaş konuşmaları
1456 Okunma.
Haber Yazılımı