Yazı Detayı
05 Nisan 2016 - Salı 15:06 Bu yazı 459 kez okundu
 
Latin Alfabesinin Kullanımı
Sibel Doğan
 
 

Binlerce yıldır varlığını sürdürmüş bir dil olan Türkçe tarih içinde değişik alfabelerle yazıldı ve okundu. Göktürk, Uygur, Kiril ve Arap alfabeleri Türk devletleri tarafından resmi alfabe olarak benimsendi ve Türkçe bu alfabelerle yazıldı. Harf inkılabına kadarki bin yıllık sürede Arap alfabesi kullanıldı. Bu durum Arap ve Fars kültürlerinin Türkçe üzerinde hâkimiyet kurmasına yol açtı. Arapça ve Farsça Türkçenin ifade gücünü zenginleştirmekle birlikte Türkçe bazı kelimelerin telaffuzunda ciddi sıkıntılar meydana getiriyordu. 

Osmanlının batının üstünlüğünü kabul etmesiyle birlikte Avrupa’dan her konuda uzmanlar getirilmeye başlandı. Bu uzmanlar ise işe eğitimle başladı. Kendi dillerinde eğitim veren okullara açtı. Bu süreçte en çok etkileşime girilen dil Fransızca oldu. Osmanlı aydınları Arapça ve Farsça yerine Fransızca konuşmaya başladı. Fransızca, Arapça ve Farsçanın yerini aldı. Böylece Fransızcanın kullandığı Latin alfabesi Osmanlı toplumunda kendine yer buldu. Cumhuriyet kurulduktan sonra batı ile ilişkileri geliştirmek ve okuryazar oranını arttırmak amacıyla 1 Kasım 1928 de Latin harfleri Türk alfabesi adıyla kabul edildi.

Arap alfabesi sessiz harflerden oluştuğundan ve Türkçede ise 8 ya da 9 sesli harf bulunduğundan Türkçeyi bu harflerle okuyup yazmanın kolay olmadığı ve Arapçanın alfabesinin yetersiz kaldığı anlaşılmıştır. Son dönem Osmanlı aydınları Türkler için Arap harfleriyle okuyup yazmanın ne kadar zor olduğunu ve okuma yazma öğrenmenin 6 yıl zaman aldığını tartıştılar ve bu harfleri ıslah etmeye başladılar. Arap harflerinden yararlanılarak ortaya konulan yazım şekilleri okuma yazmayı daha da zorlaştırdı. Enver Paşa, I. Dünya savaşı sırasında Enveriye yazısı denilen Arap harflerinin bir düzenlemesinden oluşan yazı denemesi yaptıysa da başarılı olamadı.    

Londra’da sürgünde olan Jön Türklerin çıkardığı Hürriyet gazetesinde yayınlanan bir makale Türk okullarındaki çocuklara verilen eğitimi eleştirmekteydi. Ermeni, Rum ya da Yahudi çocuklar kendi cemaat okullarında altı ay içinde gazete ve mektup okumayı öğreniyorlar ve bir yıl içinde mektup yazabilecek beceriyi kazanıyorlarken, Müslüman çocuklar yıllarca çalıştıkları halde bu çaba bir gazete okuyabilmeleri için bile yeterli olmuyordu. Bu makaleye o sırada İran büyükelçisi Malkom Han tarafından ilginç bir karşılık geldi. Müslümanların eğitim sisteminin kötü olduğu konusunda hemfikir olduğunu ancak sorunun temelinde Arap yazısının yattığını, bu yazının kullanılmaya devam edilmesinin yetkin bir eğitimi imkânsız kıldığını ifade eder.(Lewis:2014)

Bugün Mustafa Kemal’in Latin alfabesini kabul etmesi yadırganır durumda. Sanki bu konu Osmanlı döneminde gündemde değildi. Sanki Osmanlı Devleti’nde Arapçanın zorluğunu, sıkıntısını yaşanmıyordu. Sanki Osmanlı Latin alfabesine geçmeyi düşünmedi. Sanki Osmanlı devletinde bu konuda çalışmalar yapılmadı.

Kaynaklar:

http://alternatiftarih.com/latin-harflerinin-kabulu-amacina-yeterince-hizmet-edebildi-mi/

Lewis, Bernart. Modern Türkiye’nin doğuşu. Ankara 2014.  III.Edisyon. Arkadaş Yayınevi. 7. Baskı.

http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-50/harf-devrimi-ve-sagladigi-kolayliklar

http://www.dersteknik.com/2011/11/1-kasim-1928-turk-harf-devrimi-haftasi.html

 

 
Etiketler: Latin, Alfabesinin, Kullanımı,
Yorumlar
Diğer Yazılar
Rüzgar
Atatürk ve Bayrak
Süryaniler
Gençliğimsin
Mustafa Kemal’in İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne Eleştirileri
Kût'ül-Amâre Savaşı
Hürriyet ve İtilaf Partisi
Ahmet Rıza Bey
Sol Partilerin Gençlerle ilişkisi
Akıp giden yaşam
İttihatçılar
Sen Lazım
Ruhumun Aynası
İttihat ve Terakki
Mustafa Kemal
Vatan Yahut Silistre
VATANIM SENSİN
Kravatın Tarihi
HER ŞEY NORMAL
ÖĞRETMENLİK
İstanbul
MİSAKI MİLLİ NEDİR?
Türkiye’de 29 Ekim
İleri Çağ İleri Medeniyet demek midir?
İttihat ve Terakki Cemiyeti’nde Neden Lider yoktu?
Almanya’nın Osmanlı ile İttifak Yapma Nedenleri
Babı Ali Baskını
Kafkas Cephesinde Osmanlı- Alman Çatışması
İttihat ve Terakki Partisi’nin ideolojisi
Deniz Gezmiş’e
Mustafa Kemal ya da Enver
Sarıkamış Harekatı
I.DÜNYA SAVAŞINDA ALMANLARLA İTTİFAK YAPMAK ZORUNLU MUYDU?
Fatih’in Osmanlısı
I.Dünya Savaşı’nda Osmanlı Ordusunun Durumu
Başka Bir Dünya
Çanakkale Savaşı Özel Bir Savaştır
Komutanlık Yetenektir
II. Abdülhamit’in İttihatçılarla İktidar Mücadelesi
Enver Paşa’nın Kişiliği
Mobbing zayıflığın göstergesidir.
Sevgiliye Mektup
Türklerde milli bilinç
Güzellik emek ister
İttihat ve Terakki Kuruluşu
Enver Paşa ve Mustafa Kemal ilişkisi
Enver
Vatan Nedir?
25 Aralık
Kahraman mı, Vatan haini mi?
Ermeni Soykırım iddialarına Türk yanıtı ne olmalı?
İhmal Edilen Bayırbucak
Osmanlı Ordusunun Almanlara Teslimi
Osmanlı Aydınları İttihatçıları İttihatçılar…
Muhteşem savaş konuşmaları
Haber Yazılımı Haber Scripti Haber Sistemi Haber Paketleri