Yazı Detayı
19 Ocak 2016 - Salı 16:18 Bu yazı 734 kez okundu
 
İttihat ve Terakki Kuruluşu
Sibel Doğan
 
 

İttihat ve Terakki mekteplerin siyasal örgütüdür. Bu mektepler 1827’de açılan tıbbiye, 1834’te açılan Harbiye ve 1859’da açılan Mülkiye’dir. Bu okullarda çokça düzenli olarak modern yeni adamlar yetişmeye başladı. Bu kitleyi yetiştiren ve hatta  devrim fikirlerine sahip olmalarını sağlayan devletin kendisiydi. Ancak padişah durumu çıkarlarına ters bulunca evlatlarını bağrına basmadı. Sahip oldukları modernizimden rahatsız oldu. Buna rağmen devlet Jön Türk adı verilen aydın sınıfa devlet kademelerinde önemli görevler verdi. Çünkü çökmekte olan imparatorluğu kurtaracak olan onlardı. Ayrıca çağın gereği olan milliyetçilik ve halk egemenliği fikri de ittihatçıları güçlü kılmıştı.

Başlangıçta yasa dışı bir örgüttü. İleriki zamanlarda meşrulaşsa da kendilerini yönetimde göremediler. Onlar Padişahın saltanatına ve saraya zaaf duyuyorlardı. Bu nedenle iktidarı tam olarak yaşayamadılar. istekleri padişah onayıyla gerçekleşiyordu.

Örgütün bir özelliği de bugün bile yapılmayan parti içi demokrasisidir. Cemiyetin başkanlık mevki yoktur. Ortaklaşa önderlik söz konusudur. Talat ve Enver partinin sivrilen adamlarıydı ama umumi kongrelerin merkezi umuminin önemi hiç azalmadı denilebilir. ( Akşin:2014) Oysa günümüzdeki büyük partilerde genellikle önder her şeydir. Partinin fikri yok liderin fikri var gibi. Liderle ters düşen de partiden ihraç ediliyor. Kongreler ne siyaset, ideoloji, program belirlemede ne de önder belirlemede ağırlığı olmayan kuruluşlardır.

Günümüzde siyasal partilerde lider her şeydir. Liderin bir ağırlığının olması doğaldır. Ancak her konuda taban, parti seçmeni, kongre tam tersini istese de liderin tek başına karar alması diğer yönetim kurulu üyelerinin de buna eyvallah demesi yadırganmayacak bir durum değil. Parti eriyor, yok oluyor ancak lider değişikliğine gidilmiyor. Günümüz için bu anlayış çağ dışı bir tutumdur. Parti içinde monarşik saltanat süren lider iktidardayken kim bilir neler yapacaktır. Bu anlayışı savunan ya da kanıksayan kimseler demokrasiyi anlayamamış, özümseyememiş kimselerdir. Bu yönüyle 1908 İttihat ve Terakkisi günümüze kıyasla ileri bir demokrasiye sahiptir.

İttihat ve Terakki sıradan bir örgüt değildir. Üyelerinin hepsi okumuştur. Meşrutiyeti Avrupa’da yayımlanan kitapları okuyarak öğrenmişlerdir. Üniversite mezunu olmaları ve çok okumaları onlara geniş bir vizyon kazandırmıştır. Monarşik Osmanlı egemenliği altında ileri bir demokrasi savunmuşlardır.

İttihat ve Terakki Kurulduğu dönemde ((1895) Osmanlı’nın bütünlüğünden yana bir tavır sergiliyordu. Cemiyetin ismi de buradan gelir. Cemiyet kurucularından Ahmet Rıza AgustCompe’nin pozitivizminin düsturu ‘nizam ve Terakki’den etkilenmiş, terakkiyi almış Osmanlıcılığı belirtmek için ittihat (birleştirme) kelimesiyle birleştirmiştir. İttihat ve Terakki Cemiyetinin başından beri hedefi Osmanlı’nın bütünlüğünü sağlamak ve ülkeyi çöküntüden kurtarmak olmuştur. Ülkede aydınlanma devrini ise yeni bir devletle değil Osmanlı’nın yükselişi ile başlatmak istediler. Harf değişikliği, kıyafet değişikliği kadın hakları vb konularda yapılan ıslahatlar Osmanlı’nın yükselişi şeklinde olacaktı.

Kaynaklar

AKŞİN, S.,Jön Türkler ve İttihat ve Terakki. 7. Baskı, Ankara: 2014.ss29-30

 
Etiketler: İttihat, ve, Terakki, Kuruluşu,
Yorumlar
Diğer Yazılar
Karakol Cemiyeti
Kitap Severliğimiz
Rüzgar
Atatürk ve Bayrak
Süryaniler
Gençliğimsin
Mustafa Kemal’in İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne Eleştirileri
Kût'ül-Amâre Savaşı
Hürriyet ve İtilaf Partisi
Ahmet Rıza Bey
Sol Partilerin Gençlerle ilişkisi
Akıp giden yaşam
İttihatçılar
Sen Lazım
Ruhumun Aynası
İttihat ve Terakki
Mustafa Kemal
Vatan Yahut Silistre
VATANIM SENSİN
Kravatın Tarihi
HER ŞEY NORMAL
ÖĞRETMENLİK
İstanbul
MİSAKI MİLLİ NEDİR?
Türkiye’de 29 Ekim
İleri Çağ İleri Medeniyet demek midir?
İttihat ve Terakki Cemiyeti’nde Neden Lider yoktu?
Almanya’nın Osmanlı ile İttifak Yapma Nedenleri
Babı Ali Baskını
Kafkas Cephesinde Osmanlı- Alman Çatışması
İttihat ve Terakki Partisi’nin ideolojisi
Deniz Gezmiş’e
Mustafa Kemal ya da Enver
Sarıkamış Harekatı
I.DÜNYA SAVAŞINDA ALMANLARLA İTTİFAK YAPMAK ZORUNLU MUYDU?
Fatih’in Osmanlısı
Latin Alfabesinin Kullanımı
I.Dünya Savaşı’nda Osmanlı Ordusunun Durumu
Başka Bir Dünya
Çanakkale Savaşı Özel Bir Savaştır
Komutanlık Yetenektir
II. Abdülhamit’in İttihatçılarla İktidar Mücadelesi
Enver Paşa’nın Kişiliği
Mobbing zayıflığın göstergesidir.
Sevgiliye Mektup
Türklerde milli bilinç
Güzellik emek ister
Enver Paşa ve Mustafa Kemal ilişkisi
Enver
Vatan Nedir?
25 Aralık
Kahraman mı, Vatan haini mi?
Ermeni Soykırım iddialarına Türk yanıtı ne olmalı?
İhmal Edilen Bayırbucak
Osmanlı Ordusunun Almanlara Teslimi
Osmanlı Aydınları İttihatçıları İttihatçılar…
Muhteşem savaş konuşmaları
Haber Yazılımı Haber Scripti Haber Sistemi Haber Paketleri