Yazı Detayı
19 Ocak 2016 - Salı 16:18 Bu yazı 797 kez okundu
 
İttihat ve Terakki Kuruluşu
Sibel Doğan
 
 

İttihat ve Terakki mekteplerin siyasal örgütüdür. Bu mektepler 1827’de açılan tıbbiye, 1834’te açılan Harbiye ve 1859’da açılan Mülkiye’dir. Bu okullarda çokça düzenli olarak modern yeni adamlar yetişmeye başladı. Bu kitleyi yetiştiren ve hatta  devrim fikirlerine sahip olmalarını sağlayan devletin kendisiydi. Ancak padişah durumu çıkarlarına ters bulunca evlatlarını bağrına basmadı. Sahip oldukları modernizimden rahatsız oldu. Buna rağmen devlet Jön Türk adı verilen aydın sınıfa devlet kademelerinde önemli görevler verdi. Çünkü çökmekte olan imparatorluğu kurtaracak olan onlardı. Ayrıca çağın gereği olan milliyetçilik ve halk egemenliği fikri de ittihatçıları güçlü kılmıştı.

Başlangıçta yasa dışı bir örgüttü. İleriki zamanlarda meşrulaşsa da kendilerini yönetimde göremediler. Onlar Padişahın saltanatına ve saraya zaaf duyuyorlardı. Bu nedenle iktidarı tam olarak yaşayamadılar. istekleri padişah onayıyla gerçekleşiyordu.

Örgütün bir özelliği de bugün bile yapılmayan parti içi demokrasisidir. Cemiyetin başkanlık mevki yoktur. Ortaklaşa önderlik söz konusudur. Talat ve Enver partinin sivrilen adamlarıydı ama umumi kongrelerin merkezi umuminin önemi hiç azalmadı denilebilir. ( Akşin:2014) Oysa günümüzdeki büyük partilerde genellikle önder her şeydir. Partinin fikri yok liderin fikri var gibi. Liderle ters düşen de partiden ihraç ediliyor. Kongreler ne siyaset, ideoloji, program belirlemede ne de önder belirlemede ağırlığı olmayan kuruluşlardır.

Günümüzde siyasal partilerde lider her şeydir. Liderin bir ağırlığının olması doğaldır. Ancak her konuda taban, parti seçmeni, kongre tam tersini istese de liderin tek başına karar alması diğer yönetim kurulu üyelerinin de buna eyvallah demesi yadırganmayacak bir durum değil. Parti eriyor, yok oluyor ancak lider değişikliğine gidilmiyor. Günümüz için bu anlayış çağ dışı bir tutumdur. Parti içinde monarşik saltanat süren lider iktidardayken kim bilir neler yapacaktır. Bu anlayışı savunan ya da kanıksayan kimseler demokrasiyi anlayamamış, özümseyememiş kimselerdir. Bu yönüyle 1908 İttihat ve Terakkisi günümüze kıyasla ileri bir demokrasiye sahiptir.

İttihat ve Terakki sıradan bir örgüt değildir. Üyelerinin hepsi okumuştur. Meşrutiyeti Avrupa’da yayımlanan kitapları okuyarak öğrenmişlerdir. Üniversite mezunu olmaları ve çok okumaları onlara geniş bir vizyon kazandırmıştır. Monarşik Osmanlı egemenliği altında ileri bir demokrasi savunmuşlardır.

İttihat ve Terakki Kurulduğu dönemde ((1895) Osmanlı’nın bütünlüğünden yana bir tavır sergiliyordu. Cemiyetin ismi de buradan gelir. Cemiyet kurucularından Ahmet Rıza AgustCompe’nin pozitivizminin düsturu ‘nizam ve Terakki’den etkilenmiş, terakkiyi almış Osmanlıcılığı belirtmek için ittihat (birleştirme) kelimesiyle birleştirmiştir. İttihat ve Terakki Cemiyetinin başından beri hedefi Osmanlı’nın bütünlüğünü sağlamak ve ülkeyi çöküntüden kurtarmak olmuştur. Ülkede aydınlanma devrini ise yeni bir devletle değil Osmanlı’nın yükselişi ile başlatmak istediler. Harf değişikliği, kıyafet değişikliği kadın hakları vb konularda yapılan ıslahatlar Osmanlı’nın yükselişi şeklinde olacaktı.

Kaynaklar

AKŞİN, S.,Jön Türkler ve İttihat ve Terakki. 7. Baskı, Ankara: 2014.ss29-30

 
Etiketler: İttihat, ve, Terakki, Kuruluşu,
Yazarın Diğer Yazıları
27 Temmuz 2017
Bizde Tarih Anlayışı
20 Temmuz 2017
Vahdettin ülkeyi Neden Terk Etti?
13 Temmuz 2017
Şehzade Evlilikleri
08 Temmuz 2017
ENDERUN MEKTEBİ
22 Haziran 2017
Karakol Cemiyeti
01 Haziran 2017
Kitap Severliğimiz
25 Mayıs 2017
Rüzgar
18 Mayıs 2017
Atatürk ve Bayrak
14 Nisan 2017
Süryaniler
05 Nisan 2017
Gençliğimsin
28 Mart 2017
Mustafa Kemal’in İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne Eleştirileri
22 Mart 2017
Kût'ül-Amâre Savaşı
08 Mart 2017
Hürriyet ve İtilaf Partisi
22 Şubat 2017
Ahmet Rıza Bey
07 Şubat 2017
Sol Partilerin Gençlerle ilişkisi
31 Ocak 2017
Akıp giden yaşam
24 Ocak 2017
İttihatçılar
17 Ocak 2017
Sen Lazım
11 Ocak 2017
Ruhumun Aynası
04 Ocak 2017
İttihat ve Terakki
27 Aralık 2016
Mustafa Kemal
20 Aralık 2016
Vatan Yahut Silistre
14 Aralık 2016
VATANIM SENSİN
07 Aralık 2016
Kravatın Tarihi
30 Kasım 2016
HER ŞEY NORMAL
22 Kasım 2016
ÖĞRETMENLİK
16 Kasım 2016
İstanbul
08 Kasım 2016
MİSAKI MİLLİ NEDİR?
02 Kasım 2016
Türkiye’de 29 Ekim
19 Temmuz 2016
İleri Çağ İleri Medeniyet demek midir?
12 Temmuz 2016
İttihat ve Terakki Cemiyeti’nde Neden Lider yoktu?
29 Haziran 2016
Almanya’nın Osmanlı ile İttifak Yapma Nedenleri
31 Mayıs 2016
Babı Ali Baskını
24 Mayıs 2016
Kafkas Cephesinde Osmanlı- Alman Çatışması
17 Mayıs 2016
İttihat ve Terakki Partisi’nin ideolojisi
10 Mayıs 2016
Deniz Gezmiş’e
03 Mayıs 2016
Mustafa Kemal ya da Enver
26 Nisan 2016
Sarıkamış Harekatı
19 Nisan 2016
I.DÜNYA SAVAŞINDA ALMANLARLA İTTİFAK YAPMAK ZORUNLU MUYDU?
12 Nisan 2016
Fatih’in Osmanlısı
05 Nisan 2016
Latin Alfabesinin Kullanımı
29 Mart 2016
I.Dünya Savaşı’nda Osmanlı Ordusunun Durumu
22 Mart 2016
Başka Bir Dünya
15 Mart 2016
Çanakkale Savaşı Özel Bir Savaştır
08 Mart 2016
Komutanlık Yetenektir
01 Mart 2016
II. Abdülhamit’in İttihatçılarla İktidar Mücadelesi
23 Şubat 2016
Enver Paşa’nın Kişiliği
16 Şubat 2016
Mobbing zayıflığın göstergesidir.
09 Şubat 2016
Sevgiliye Mektup
02 Şubat 2016
Türklerde milli bilinç
26 Ocak 2016
Güzellik emek ister
12 Ocak 2016
Enver Paşa ve Mustafa Kemal ilişkisi
05 Ocak 2016
Enver
29 Aralık 2015
Vatan Nedir?
22 Aralık 2015
25 Aralık
15 Aralık 2015
Kahraman mı, Vatan haini mi?
09 Aralık 2015
Ermeni Soykırım iddialarına Türk yanıtı ne olmalı?
01 Aralık 2015
İhmal Edilen Bayırbucak
24 Kasım 2015
Osmanlı Ordusunun Almanlara Teslimi
17 Kasım 2015
Osmanlı Aydınları İttihatçıları İttihatçılar…
10 Kasım 2015
Muhteşem savaş konuşmaları
Haber Yazılımı Haber Scripti Haber Sistemi Haber Paketleri