Yazı Detayı
05 Haziran 2018 - Salı 00:07
 
Doların ateşinin yükselmesi ve Banker Yeşuva
Mehmet KOÇAK
kullaniciadi@@
 
 

Dönem İttihat ve Terakkinin siyaset sahnesinde fırtına olup estiği vakitler. Para yerine kıymetli evraklar üzerinden servet edinmenin daha kolay olduğunun öğrenilmesi geçte olsa yaşanmıştı. 1917 yılında Galata’da bir han kiralayıp burayı borsa haline getirdiler. Partinin tüm suçu bu noktada başlıyordu. Osmanlı üzerinde oynanacak oyunların ekonomik sahnesi bu borsada perdelenmeye başlandı. 1918 yılında savaş yenilgisi üzerine İstanbul’da yaşayan Türkler çok zor günlere merhaba dediler. Esnafın, tacirin borçları gırtlağa dayanmış hiçbir yerden finansman bulamıyorlardı. Özellikle yabancılar alacakları karşısında icra işlemlerini başlatmışlardı. Malları satılıyordu.

Galata Borsasının aktif oyuncularından biri Yahudi Banker Yeşuva. Türk parasının değerinin sürekli düşürülmesi için çok iyi bir rüşvet mekanizması kurarak gazetelerde yanlış ve yanlı haberlerin üretilmesini finanse ediyordu. Türk Parası üzerindeki oyun Sterlinin değerlenmesi dolayısı ile Drahminin değerlenmesi dağlanıyordu. Tahvil piyasasında Türk varlıkları değer kaybediyordu. Ermeni ve Yahudilere akıtılan kredilerle Türk Vatandaşları borçlandırılıyor daha sonra ellerindeki herşey alınıyordu. Ta ki Milli Ankara hükümeti İstanbul’a el atana kadar. İstanbul’a hakim olan milli irade Galata Borsasını kapattı. Böylelikle Türk parasının üzerinde karabasan kalkmış oldu.

Dolara ne oluyor?

Dolara bir şey olduğu falan yok. Gayet normal bir çizgide değerini arttırıyor. İktisat eğitiminin nerdeyse ilk konusu Fiyat oluşumdur. Buna da şöyle bir ifade de yer verilir. Talep ve Arz’ın birleştiği noktada fiyat oluşur. Bu normal bir fiyat oluşumudur. Piyasalarda birçok dışsal ve içsel etki sonucu ise bazı zamanlarda fiyatlar bu kesişimin dışında bir alanda oluşabilir. Neyse ki konumuz bu değil şimdi. Türkiye’nin elinde tuttuğu ve işlem yapmak istediği döviz miktarlarında bağlı olarak bu dövizlerde dalgalanmalar yaşanır. Özellikle borç ödeme zamanlarında yeteri kadar dövize sahip değilseniz bunu dışarıdan borçlanırsınız. Buda size artı bir maliyet getirir. Ülkenize giren döviz miktarı çıkan döviz miktarından az ise ne yaparsınız? Siz bir şey yapana kadar döviz yapar zaten yapacağını! Fiyatını arttırır. Çünkü Fiyat, dengesiz durumlarda sizin aleyhinize gelişir. Ve ülkenize getirdiğiniz dövizlerin sahipleri elbette onları geri isteyecektir. Buda sizi planlarınızı bozan bir duruma iter. Dolayısı ile talep edilen döviz miktarı ihracat ile ülkeye giren döviz miktarına eşit olmak zorunda. Dışarıya ödediğiniz kadar döviz yaratmak zorundasınız. Ülkemizde ithal edilen her 1 dolara en az 1.1 dolar değer yaratmak zorundasınız. Yapamadığınız durumlarda döviz pozisyonlarında eksiye geçersiniz. Gelen ithal dövizin nerede durduğu da önemlidir. Borsa gibi, Tahvil gibi her an kaçabilecekleri bir limanda iseler işiniz zor. En ufak bir sıkıntıyı bahane edip kaçarlar ve siz dövize muhtaç kalırsınız. Aslında işimiz bir yandan çok zor bir yandan çok kolay. Ülke ekonomisinde yabancı ağırlığının bulunduğu para ve sermaye piyasalarında yerli yatırımcılara daha çok roller yükleyerek işe başlamalıyız. Söyleyecek daha çok şeyimiz var ama sabrınızı zorlamayacağım. Selamlar.

 

 
Etiketler: Doların, ateşinin, yükselmesi, ve, Banker, Yeşuva,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
21 Haziran 2018
İktisatta ‘Değer Paradoksu’
14 Haziran 2018
İnsanın tabiatı okumak yerine seyretmeyi seviyor!
13 Haziran 2018
GÜNCEL EKONOMİDEN NOTLAR
12 Haziran 2018
Bir İneğin bir insandan daha fazla Medeniyete katkıda bulunması
08 Haziran 2018
Sosyal Patlamaya Doğru!
07 Haziran 2018
Back to Back: Bir Türk Banka Hortumlama Hikâyesi
06 Haziran 2018
Kısa Vadede Zengin Olmanın Hikâyesi: Türk Bankerciliği ve Hazin Sonu
04 Haziran 2018
Gaziantep’te İhracat Ne oldu?
02 Haziran 2018
Dış Ticarette açık: 27,4 Milyar Usd oldu.
01 Haziran 2018
Üniversite paradoksu?
31 Mayıs 2018
Kime Kafa Tuttuğunuzun Farkına Varabilmek.
30 Mayıs 2018
Ben Nesli!
29 Mayıs 2018
Kâr ve Yolsuzluk!
28 Mayıs 2018
Aile Şirketlerinde Başarı
26 Mayıs 2018
Hepimiz Köle’yiz. Sadece Fark Edenler Anlayabilir!
25 Mayıs 2018
Ekonomide Güncel Gelişmeler
24 Mayıs 2018
Planlandığı gibi gerçekleştirilemeyen iki tehlike: Batılılaşma ve Modernleşme
23 Mayıs 2018
MİLLETVEKİLLİĞİNDEN PARTİ VEKİLLİĞİNE! GEÇMİŞ OLSUN!
22 Mayıs 2018
FİNANSAL YÖNETİMİN ALTIN KURALLARI
21 Mayıs 2018
Zeytin, Zeytinyağı Üretimi ve Sorunları
19 Mayıs 2018
Türkiye’nin en Önemli Sorunlarından birisi: Serveti Yatlara ve Katlara Bağlayan İş Adamları
18 Mayıs 2018
Moody’s ne yapmaya çalışıyor?
16 Mayıs 2018
SİYASİ PARTİLER BİRBİRLERİNİ YERKEN EKONOMİ SOS VERMEYE DEVAM EDİYOR!
15 Mayıs 2018
Sayılarla Aile
14 Mayıs 2018
Finans Müdürü Ne İş Yapar?
12 Mayıs 2018
İTHALATA KARŞILIK VEREMEYEN BİR ÜLKE!
11 Mayıs 2018
MUHTEŞEM İKİLİ: GAZİANTEP VE İHRACAT
10 Mayıs 2018
Yeni Saadet Zinciri: Girişimcilik!
09 Mayıs 2018
Büyüme ve Kalkınma
Haber Yazılımı