Yazı Detayı
21 Nisan 2018 - Cumartesi 00:22 Bu yazı 577 kez okundu
 
Dilde Zenginleşme
Sibel Doğan
 
 

Cumhuriyet tarihi boyunca dilde zenginleşme ve millileşme çalışmaları yapılmıştır. Atatürk döneminde dilimiz Farsça ve Arapçanın boyunduruğundan çıkarılmaya çalışıldı. 1950’lilerden sonra ise Türkçe İngilizcenin boyunduruğundan çıkarılmaya çalışıldı. Bu tür çalışmalar Osmanlı’nın Tanzimat dönemine kadar dayanır. Tanzimat dönemi aydınları Osmanlıcaya tepki gösterdiler. Türk dilinin sadeleşmesi gerektiğini savundular. 1883’te İsmail Gaspıralı’nın Kırım’da çıkardığı Tercüman adlı gazete Türkçe kullanımı akımını hızlandırdı.

II. Meşrutiyetten sonra Türk Derneği, Genç Kalemler, Yeni Lisans gibi adlar altında toplanan yayınlar İstanbul ağzının resmi dil olarak kullanılmasını gündeme getirdi. Dilde sadeleşme çabaları 20. Yüzyılda da Türkçeleşme adı altında devam etti.  Dönem olarak da millileşmenin yükselişte olduğu yıllardı.

Dilde millileşmeyi sağlamak için 1928 harf inkılabı yapıldı. 1932’de Türk Dil Kurumu kuruldu. Çalışmalar Fransız İhtilali’nin başlattığı Yakın Çağ gelişmeleri çerçevesine yakışır durumdadır. Ancak dilde sadeleşme ya da millileşme çalışması, yabancı dillerden dilimize girmiş kelimeleri atmak şeklinde yorumlanmıştır. Ancak Yüzyıllar önce lisanımıza yerleşmiş bir kelimeden bir çırpıda kurtulmak kolay mıdır ve doğru mudur? Bu kelimeler artık Türkçenin yapı taşlarında biri olmamış mıdır?

İletişimde bulunduğumuz uygarlıklarla kültürel alış veriş normaldir. Bu alış veriş için “Dilimiz kirlenmiştir” ya da “Dilimizin ulusallığı zedelenmiştir”  yorumları yerine “ Dilimiz zenginleşmiştir” yorumu daha doğru olmaz mı? Kültürel etkileşim ancak zenginlik getirir. Köreltmez, geriye götürmez. Renk katar, sentez oluşturur.

Türk dili de elbette zengin bir dildir. Her uygarlık gibi Türklerde de uğraş alanına göre kelimeler türetilmiştir. Türklerde hayvancılık yaygın olduğundan en çok hayvan türleri konusunda kelime türetilmiştir.

Başka uygarlıklarla iletişim Türklerin bilim, sanat, ekonomi gibi gelişmeleri takip etmelerini, bu sayede bu alanlarla ilgili kelimelerin de Türk diline girmesine sağlamıştır. Arapçadan bilim, Farsçadan sanat, ayrıca her iki dilden yönetim alanında, İngilizceden ise teknoloji alanında kelimeler Türkçeye girmiştir. Şimdi bu kelimeleri dilde millileşme adına kullanmamak Türk dilini zenginleştirir mi? Bu kelimeleri atmak uygarlığımızı geliştirir mi?

İngilizce çok zengin bir dildir. İngilizcenin tamamen ulusal olduğunu söylemek mümkün mü? Fransızcadan çok fazla kelime girmiştir İngilizceye. İngilizler bu durumdan rahatsız olmadıkları gibi sahip çıkmışlar bu kelimelere. Böylece zengin bir dile sahip olmuşlar. Aynı durum bizim için neden geçerli olmasın? Bizim dilimize girmiş, bizim tarzımızı, söyleşimizi oluşturmuş bu kelimeler artık bizimdir.

 

 
Etiketler: Dilde, Zenginleşme,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
07 Nisan 2018
Alfabemiz Ne Olmalı?
377 Okunma.
24 Mart 2018
KÖRLÜK
446 Okunma.
14 Mart 2018
Kadın Hakları
328 Okunma.
03 Mart 2018
EĞİTİM ÖNEMLİDİR
359 Okunma.
09 Aralık 2017
Sus, izle
459 Okunma.
23 Kasım 2017
Modern Türkiye
414 Okunma.
17 Kasım 2017
BİZ
347 Okunma.
09 Kasım 2017
Anlam
366 Okunma.
26 Ekim 2017
Aşk nedir?
422 Okunma.
13 Ekim 2017
Aydınlık Yol
415 Okunma.
11 Eylül 2017
Sessiz Gece
497 Okunma.
27 Temmuz 2017
Bizde Tarih Anlayışı
514 Okunma.
20 Temmuz 2017
Vahdettin ülkeyi Neden Terk Etti?
518 Okunma.
13 Temmuz 2017
Şehzade Evlilikleri
378 Okunma.
08 Temmuz 2017
ENDERUN MEKTEBİ
590 Okunma.
22 Haziran 2017
Karakol Cemiyeti
560 Okunma.
01 Haziran 2017
Kitap Severliğimiz
560 Okunma.
25 Mayıs 2017
Rüzgar
555 Okunma.
18 Mayıs 2017
Atatürk ve Bayrak
534 Okunma.
14 Nisan 2017
Süryaniler
1065 Okunma.
05 Nisan 2017
Gençliğimsin
577 Okunma.
28 Mart 2017
Mustafa Kemal’in İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne Eleştirileri
692 Okunma.
22 Mart 2017
Kût'ül-Amâre Savaşı
660 Okunma.
08 Mart 2017
Hürriyet ve İtilaf Partisi
731 Okunma.
22 Şubat 2017
Ahmet Rıza Bey
778 Okunma.
07 Şubat 2017
Sol Partilerin Gençlerle ilişkisi
653 Okunma.
31 Ocak 2017
Akıp giden yaşam
549 Okunma.
24 Ocak 2017
İttihatçılar
689 Okunma.
17 Ocak 2017
Sen Lazım
614 Okunma.
11 Ocak 2017
Ruhumun Aynası
671 Okunma.
04 Ocak 2017
İttihat ve Terakki
735 Okunma.
27 Aralık 2016
Mustafa Kemal
754 Okunma.
20 Aralık 2016
Vatan Yahut Silistre
695 Okunma.
14 Aralık 2016
VATANIM SENSİN
761 Okunma.
07 Aralık 2016
Kravatın Tarihi
761 Okunma.
30 Kasım 2016
HER ŞEY NORMAL
679 Okunma.
22 Kasım 2016
ÖĞRETMENLİK
752 Okunma.
16 Kasım 2016
İstanbul
615 Okunma.
08 Kasım 2016
MİSAKI MİLLİ NEDİR?
682 Okunma.
02 Kasım 2016
Türkiye’de 29 Ekim
638 Okunma.
19 Temmuz 2016
İleri Çağ İleri Medeniyet demek midir?
1112 Okunma.
12 Temmuz 2016
İttihat ve Terakki Cemiyeti’nde Neden Lider yoktu?
837 Okunma.
29 Haziran 2016
Almanya’nın Osmanlı ile İttifak Yapma Nedenleri
705 Okunma.
31 Mayıs 2016
Babı Ali Baskını
903 Okunma.
24 Mayıs 2016
Kafkas Cephesinde Osmanlı- Alman Çatışması
811 Okunma.
17 Mayıs 2016
İttihat ve Terakki Partisi’nin ideolojisi
962 Okunma.
10 Mayıs 2016
Deniz Gezmiş’e
1023 Okunma.
03 Mayıs 2016
Mustafa Kemal ya da Enver
1169 Okunma.
26 Nisan 2016
Sarıkamış Harekatı
918 Okunma.
19 Nisan 2016
I.DÜNYA SAVAŞINDA ALMANLARLA İTTİFAK YAPMAK ZORUNLU MUYDU?
815 Okunma.
12 Nisan 2016
Fatih’in Osmanlısı
995 Okunma.
05 Nisan 2016
Latin Alfabesinin Kullanımı
999 Okunma.
29 Mart 2016
I.Dünya Savaşı’nda Osmanlı Ordusunun Durumu
743 Okunma.
22 Mart 2016
Başka Bir Dünya
987 Okunma.
15 Mart 2016
Çanakkale Savaşı Özel Bir Savaştır
922 Okunma.
08 Mart 2016
Komutanlık Yetenektir
874 Okunma.
01 Mart 2016
II. Abdülhamit’in İttihatçılarla İktidar Mücadelesi
959 Okunma.
23 Şubat 2016
Enver Paşa’nın Kişiliği
1080 Okunma.
16 Şubat 2016
Mobbing zayıflığın göstergesidir.
966 Okunma.
09 Şubat 2016
Sevgiliye Mektup
1861 Okunma.
02 Şubat 2016
Türklerde milli bilinç
960 Okunma.
26 Ocak 2016
Güzellik emek ister
1098 Okunma.
19 Ocak 2016
İttihat ve Terakki Kuruluşu
1139 Okunma.
12 Ocak 2016
Enver Paşa ve Mustafa Kemal ilişkisi
1246 Okunma.
05 Ocak 2016
Enver
977 Okunma.
29 Aralık 2015
Vatan Nedir?
1384 Okunma.
22 Aralık 2015
25 Aralık
969 Okunma.
15 Aralık 2015
Kahraman mı, Vatan haini mi?
1008 Okunma.
09 Aralık 2015
Ermeni Soykırım iddialarına Türk yanıtı ne olmalı?
939 Okunma.
01 Aralık 2015
İhmal Edilen Bayırbucak
907 Okunma.
24 Kasım 2015
Osmanlı Ordusunun Almanlara Teslimi
1101 Okunma.
17 Kasım 2015
Osmanlı Aydınları İttihatçıları İttihatçılar…
957 Okunma.
10 Kasım 2015
Muhteşem savaş konuşmaları
1785 Okunma.
Haber Yazılımı