Yazı Detayı
01 Mart 2016 - Salı 16:13 Bu yazı 636 kez okundu
 
II. Abdülhamit’in İttihatçılarla İktidar Mücadelesi
Sibel Doğan
 
 

Abdülhamit son derece zeki bir insandı. XIX. yy’de Almanya’nın güçlü bir imparatorluğa dönüşmesinde en önemli rolü oynayan ve ilk başbakanı olan Alman devlet adamı Bismark, Abdülhamit için: ’’Dünyada 100 gram akıl varsa bunun 90 gramı Abdülhamit Han’da, 5 gramı bende,  5 gramı da diğer dünya siyasilerindedir.’’ demiştir. İttihatçılar, zekâsı ve kurnazlığı nedeniyle ona ‘’ Kayserili’’ derdi.( Şakir:2011) 20. yy da Avrupa’nın, Osmanlı topraklarında, Balkanlarda ıslahat yapılmasını istemesi, buradaki milletlerin özerklik, bağımsızlık kazanmaları genç subaylarda eldeki toprakların da kaybedilebileceği korkusu yarattı. Bu konuda İttihatçıların padişahtan ve hükümetten fazla çaba göstermesi genç subayların II. Abdülhamit’ten ziyade İttihat ve Terakkiye sarılmasına yol açtı. II. Abdülhamit de iktidarını kaybetme korkusuyla tüm kabiliyetini, zekâsını İttihatçılara karşı kullandı. İçerdeki iktidar mücadelesi dış siyasette başarısız olmasına yol açtı.

 Meşrutiyetin ilanını engellemek için ittihatçı subaylara baskıcı bir siyaset izledi. İttihatçı yayınları takip etti ve Avrupa’daki yayınlarını sürekli engelledi.  İttihatçılarla aralarındaki mücadele gizli ve üstü kapalıdır. İttihatçıları yok etmek için elinden geleni yapıyor, diğer taraftan açık ve sert bir siyaset izlemiyordu. Bunun kendine zarar vereceğini biliyordu. Bu kurnaz siyaset sayesinde iktidarda kalmayı, uzun süre padişahlık yapmayı başardı. Abdülhamit ittihatçıların varlığından rahatsız oluyor onları iktidardan uzaklaştırmak istiyordu. Çünkü İttihatçıların, iktidarına gölge düşürdüğünün farkındaydı. İttihatçılar çağdaş fikirleri nedeniyle hem dünya hem de Osmanlı kamuoyunda kabul görmüşlerdi. Korkusuz olmaları, vatanın kurtuluşunu her şeyin üstünde tutmaları subayların desteğini almalarına yol açtı. İttihatçılar iktidara çok hızlı ve güçlü geldiler. Bu hız ve güç Abdülhamit’i tedirgin etti. Doğrudan değil ama gizli bir şekilde, dini kullanarak onları halkın gözünden düşürmeye çalıştı. Ancak kurduğu bütün kumpaslar elinde patladı. Kendisinin vatanın kurtuluşu için bir stratejisi yoktu. İttihatçılar ise en azından bu konuya çözüm önerileri getiriyordu.

II. Abdülhamit, İttihatçılara karşı verdiği mücadelesinde zaman zaman başarılı oldu. 1897 Osmanlı-Yunan savaşındaki zaferi ‘’Bu devlet nasıl kurtulur.’’ sorusunu Abdülhamit iktidarının cevaplayacağı izlenimini uyandırdı.  Bunun dışında Abdülhamit, birleşmesinler diye paşalar arasında kıskançlığı, rekabeti körükledi. Buna karşın paşalar da Ona karşı aralarında kıskançlık varmış gibi davrandı. ( Akşin: 2014)

İttihatçılar da Abdülhamit’e muhalefet için Abdülhamit’in Ermeni isyanını bastırma politikalarını eleştirdiler. Fransa’nın Abdülhamit için kullandığı ‘’Kızıl Sultan’’ ifadesini dillendirerek bundan rant sağlamaya çalıştılar. Ancak kendi iktidarları döneminde çıkan Ermeni İsyanlarını 1915 Ermeni Tehcir yasasıyla önlemeye çalışmaları  ‘’soykırım yaptılar’’ suçlamalarına yol açtı.

Abdülhamit’in yaptığı en büyük iki yanlıştan birincisi İttihatçı subaylar üzerindeki baskıcı tutumdur. Subaylar da kendisi gibi devletti. Onlara cephe alarak devlet içinde bölünme yaşattı. Vatan topraklarının bütünlüğünün sağlanmasında son derece etkili komutanları yönetimden uzak tutmaya çalışmak öngörüden yoksun bir politikadır. İttihatçı subayların fikirlerine ve isteklerine saygı duyup uygulamalarına dâhil etmesi hem güven yaratacak hem de onların kontrol altında tutulmasını sağlayacaktı.

İkinci hatası ise Meşrutiyetin ilanını kabullenmeyişi, her fırsatta meclisten kurtulmaya çalışmasıdır. Oysa onun kadar zeki bir liderin yakınçağ gerçeklerini, imparatorlukların teker teker demokrasiye geçtiğini görmesi ve uluslararası gelişmelere paralel uygulamalar yapması beklenirdi. Bu anlayış Abdülhamit’in iktidarını sarsmaz, gücüne güç katardı ancak. Her fırsatta halkın iradesi olan meclise saldırması meclisin açılışında onu coşkuyla, yoğun sevgi gösterileriyle karşılayan halkından uzaklaştırdı.  Bu coşkuya, sevgiye sahip çıkılsaydı padişaha sadık bu millet Osmanlı’dan asla vazgeçmezdi.

Kaynaklar

AKŞİN,Sina.Jön Türkler ve İttihat ve Terakki.İmge kitabevi.Eylül 2014.

ŞAKİR,Ziya.Tarihin üç büyük Adamı Talat-Enver-Cemal Paşalar.2011.

 
Etiketler: II., Abdülhamit’in, İttihatçılarla, İktidar, Mücadelesi,
Yazarın Diğer Yazıları
27 Temmuz 2017
Bizde Tarih Anlayışı
20 Temmuz 2017
Vahdettin ülkeyi Neden Terk Etti?
13 Temmuz 2017
Şehzade Evlilikleri
08 Temmuz 2017
ENDERUN MEKTEBİ
22 Haziran 2017
Karakol Cemiyeti
01 Haziran 2017
Kitap Severliğimiz
25 Mayıs 2017
Rüzgar
18 Mayıs 2017
Atatürk ve Bayrak
14 Nisan 2017
Süryaniler
05 Nisan 2017
Gençliğimsin
28 Mart 2017
Mustafa Kemal’in İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne Eleştirileri
22 Mart 2017
Kût'ül-Amâre Savaşı
08 Mart 2017
Hürriyet ve İtilaf Partisi
22 Şubat 2017
Ahmet Rıza Bey
07 Şubat 2017
Sol Partilerin Gençlerle ilişkisi
31 Ocak 2017
Akıp giden yaşam
24 Ocak 2017
İttihatçılar
17 Ocak 2017
Sen Lazım
11 Ocak 2017
Ruhumun Aynası
04 Ocak 2017
İttihat ve Terakki
27 Aralık 2016
Mustafa Kemal
20 Aralık 2016
Vatan Yahut Silistre
14 Aralık 2016
VATANIM SENSİN
07 Aralık 2016
Kravatın Tarihi
30 Kasım 2016
HER ŞEY NORMAL
22 Kasım 2016
ÖĞRETMENLİK
16 Kasım 2016
İstanbul
08 Kasım 2016
MİSAKI MİLLİ NEDİR?
02 Kasım 2016
Türkiye’de 29 Ekim
19 Temmuz 2016
İleri Çağ İleri Medeniyet demek midir?
12 Temmuz 2016
İttihat ve Terakki Cemiyeti’nde Neden Lider yoktu?
29 Haziran 2016
Almanya’nın Osmanlı ile İttifak Yapma Nedenleri
31 Mayıs 2016
Babı Ali Baskını
24 Mayıs 2016
Kafkas Cephesinde Osmanlı- Alman Çatışması
17 Mayıs 2016
İttihat ve Terakki Partisi’nin ideolojisi
10 Mayıs 2016
Deniz Gezmiş’e
03 Mayıs 2016
Mustafa Kemal ya da Enver
26 Nisan 2016
Sarıkamış Harekatı
19 Nisan 2016
I.DÜNYA SAVAŞINDA ALMANLARLA İTTİFAK YAPMAK ZORUNLU MUYDU?
12 Nisan 2016
Fatih’in Osmanlısı
05 Nisan 2016
Latin Alfabesinin Kullanımı
29 Mart 2016
I.Dünya Savaşı’nda Osmanlı Ordusunun Durumu
22 Mart 2016
Başka Bir Dünya
15 Mart 2016
Çanakkale Savaşı Özel Bir Savaştır
08 Mart 2016
Komutanlık Yetenektir
23 Şubat 2016
Enver Paşa’nın Kişiliği
16 Şubat 2016
Mobbing zayıflığın göstergesidir.
09 Şubat 2016
Sevgiliye Mektup
02 Şubat 2016
Türklerde milli bilinç
26 Ocak 2016
Güzellik emek ister
19 Ocak 2016
İttihat ve Terakki Kuruluşu
12 Ocak 2016
Enver Paşa ve Mustafa Kemal ilişkisi
05 Ocak 2016
Enver
29 Aralık 2015
Vatan Nedir?
22 Aralık 2015
25 Aralık
15 Aralık 2015
Kahraman mı, Vatan haini mi?
09 Aralık 2015
Ermeni Soykırım iddialarına Türk yanıtı ne olmalı?
01 Aralık 2015
İhmal Edilen Bayırbucak
24 Kasım 2015
Osmanlı Ordusunun Almanlara Teslimi
17 Kasım 2015
Osmanlı Aydınları İttihatçıları İttihatçılar…
10 Kasım 2015
Muhteşem savaş konuşmaları
Haber Yazılımı Haber Scripti Haber Sistemi Haber Paketleri