Haber Detayı
14 Ocak 2018 - Pazar 14:49 Bu haber 221 kez okundu
 
Gaziantep risk altında…
“Kentin yüzde 65’i çarpık yapı”
Gündem Haberi
Gaziantep risk altında…

İnşaat Mühendisleri Odası Gaziantep Şubesi tarafından gerçekleştirilen, Gaziantep Deprem Master Planı Yol Haritası Çalıştayı’nda konuşan İnşaat Mühendisleri Odası Sekreter Üyesi Hüseyin Kaya, “Gaziantep ilinin yüzde 65’i çarpık ve güvensiz yapılardan oluşuyor” diye konuştu.

İnşaat Mühendisleri Odası Gaziantep Şubesi tarafından gerçekleştirilen “Gaziantep Deprem Master Planı Yol Haritası Çalıştayı” yapıldı. Düzenlenen çalıştaya Gaziantep Vali Yardımcısı Uğur Aladağ, Ak Parti Gaziantep Milletvekili Nejat Koçer, Büyükşehir Belediyesi Başkanvekili Latif Karadağ, Şahinbey Belediye Başkanı Mehmet Tahmazoğlu, İnşaat Mühendisleri Odası Sekreter Üyesi Hüseyin Kaya, İnşaat Mühendisleri Odası Gaziantep Şube Başkanı Gökhan Çeliktürk ve çok sayıda katılımcı katıldı. Toplantının açılış konuşmasını gerçekleştiren İnşaat Mühendisleri Odası Gaziantep Şube Başkanı Gökhan Çeliktürk, “Bir Akademik Meslek Odası, üstelik üst yapı konusunda uzman bir akademik oda olarak biz İnşaat Mühendisleri, doğduğumuz, büyüdüğümüz bu şehre karşı bir sorumluluğumuz var. İnşaat Mühendisleri olarak tüm çalışmalarımızda bu sorumluluğumuzun bilincindeyiz. Bu bilinçle yönetim kurulu olarak deprem riski taşıyan Gaziantep’imizin bu gerçeğe hazırlıksız yakalanmaması, paydaşlar nezdinde bu farkındalığın oluşturulması ve deprem öncesinde, sonrasında neler yapılacağının planlama çalışmalarını başlattık.”

“PLANIN RAFTA KALMAMASI İÇİN NELER YAPILMASI GEREKTİĞİNİ KONUŞACAĞIZ”

“Gaziantep Deprem Master Planı’nın hazırlanmasının bir Çalıştay ile olmayacağının farkındayız. Atalarımız, başlamak; bitirmenin yarısıdır, demiştir. Böyle uzun soluklu bir çalışmada, birçok farklı kurum ve kuruluşun ortak ve koordineli çalışması gerekir. Biz bugün burada yapacağımız çalışma ile bu yolu açıyoruz. Paydaşlarımız olarak siz katılımcılarımızdan üç temel fikir üretmenizi bekliyoruz. Bir, Gaziantep Master Planının içeriği ve kapsamı ne olmalıdır? İki, hazırlanması sırasında kurum ve kuruluşlara ne roller düşüyor? Bu iki önemli konudan yola çıkılarak yol haritası oluşturulacak, ilgili kurum ve kuruluşlara çalıştaydan çıkacak sonuç bildirilecek. Bilindiği üzere Türkiye’de hazırlanan planlar, çoğunlukla rafta kalan dokümanlara dönüşmüştür. Fikir üretmenizi beklediğimiz üçüncü konu ise budur. Bu plan hazırlandıktan sonra rafta kalmaması için neler yapılması gerekir? Gaziantep için Akademik Meslek Odası olarak ilk hareketi yaptık ve bundan sonra bu hareketin destekçisi ve takipçisi olacağız.”

“ÇALIŞMALAR TATMİN EDİCİ DEĞİL”

Türkiye’de son yüz yılda 56 büyük deprem gerçekleştiğini ifade eden İnşaat Mühendisleri Odası Sekreter Üyesi Hüseyin Kaya, “Türkiye nüfusunun yüzde 71, topraklarında 66’sı birinci ve ikinci derece deprem kuşağında bulunmaktadır. Ülkemizde son yüzyılda 6 ve üzeri büyüklükte 56 deprem gerçekleşmiş olup; 100 binin üzerinde can kaybı yaşanmıştır. Türkiye’de 17 Ağustos 1999 Marmara ve 12 Kasım Düzce Depremlerinden bu yana genel olarak afet, özel olarak deprem riskleri konusunda farkındalığı artırıcı, riskleri azaltıcı ve hazırlık seviyesini yükseltici çok sayıda çalışma yapılmış olmasına rağmen, çalışmaların geldiği seviye tatmin edici değildir.”

“GAZİANTEP’İN YÜZDE 65’İ ÇARPIK VE GÜVENSİZ YAPILARDAN OLUŞUYOR”

“İllerimizde yapılan tespitlere göre; ülke genelinde mevcut binaların çok az bir kısmı yapı güvenliği açısından risk teşkil etmemektedir. Hatta bazı illerimizde taşıma gücünü kendiliğinden kaybeden binalar bulunuyor. Bu tespit Gaziantep için de geçerlidir. İl genelinde binaların yüzde 65’i mühendislik hizmeti almamış, çarpık, kontrolsüz ve hatta güvensiz olduğu bilinmektedir. Dolayısıyla gelecekte can ve mal kaybını önlemek veya asgariye indirmek için mevcut yapılarda hasar risk seviyelerini hızlı ve doğru araştırmaya ihtiyaç vardır. Bu tespitleri yaparken özellikle 2000’li yıllardan başlanması, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yapılan tespitlerde; bu tarihten sonra 4708 Yapı Denetim Kanunu kapsamında yapılmış binalarda taşıyıcı sistemin güvenli olduğu görülmüştür. Yapı Denetim Kanununda eksiklikler ve sıkıntılar olmasına rağmen, bu uygulamanın özellikle yapı güvenliğine olumlu katkısı olmuştur. Yeni düzenlemelerle daha da iyiye gideceğine inanıyoruz.”

“2012 YILINDA TÜRKİYE’DE KENTSEL DÖNÜŞÜM ÇALIŞMALARI BAŞLATILDI”

“Afet risklerinin temel nedeni olan kentlerdeki çarpık yapılaşma ve yarattığı sorunları, çağdaş şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olarak yeniden yapılandırılmasını sağlamak üzere 2012 yılında kentsel dönüşüm uygulaması gündeme geldi. 6306 Sayılı Afet Risk Altındaki Alanların Dönüştürülmesi hakkındaki kanun ile Türkiye’de kentsel dönüşüm başlatılmıştır. Ancak, yaklaşık 5 yıllık uygulamanın ardından kentsel dönüşümün depremi bir araç olarak kullanarak, yeni rantların yaratılması çalışmasına dönüştüğüne dair eleştiriler alınmaktadır. Çok az sayıda uygulama dışında kentsel dönüşümde daha çok bina yenileme çalışması haline dönüşmüştür. Bu haliyle bile kentsel dönüşüm uygulamalarının bir tıkanma noktasına geldiğini göstermektedir. Uygulama gelir düzeyi yüksek bölgelerde devam ederken, rantın sınırlı olduğu alanlarda aksamakta veyahut hiç başlamamaktadır. Kentsel Dönüşüm Çalışmalarında ‘Yık-Yap’ modeliyle tek düze yapılardan oluşan yapılardan oluşan yerleşimler yerine; çevresel, ekonomik ve sosyal ilkeleri dikkate alarak yapılacak dönüşüm uygulamaları ile sürdürülebilir ve yüksek standartlara sahip yaşama alanları geliştirilmelidir. Bakanlık tarafından çalışması tamamlanan ve bu ay içerisinde yayınlanması beklenen Kentsel Dönüşüm Kanunu ve buna bağlı olarak, diğer kanunlardaki düzenlemelerle bu sorunların giderileceğini umut ediyoruz.”  

“KAPSAMLI PLAN HAZIRLANMALI”

“Yeni yapılacak binalarında herhangi bir afete maruz kalmaması ve yakın tarihte tekrar kentsel dönüşüm kapsamında yeni yıkılmaması için yerleşim alanlarını stratejik planlarla bütün, deprem zararlarını azaltmayı hedefleyen, deprem afeti olayının öncesi, sonrasında yapılacak çalışmalarda ve alınacak önlemleri içerisinde ilerleyen dinamik, katılımcı ve bir planlama sürecine ihtiyaç vardır. Deprem Master Planı dediğimiz bu planlama ile özellikle Gaziantep ilimizde muhtemel bir deprem tehlikesine karşı, mevcut yapıların deprem güvenliklerinin incelenmesi ve yeterli güvenliğe sahip olmayan yapılar için; mali, hukuki, sosyal açısında gerekli güçlendirme ilkelerinin belirlenmesi, bunun dışında kalan riskli alanların acilen dönüştürülmesi gerekmektedir. Öncelikle ve bir an evvel 50 ve 100 yıllık nüfus artış planı göz önüne alınarak, kapsamlı bir deprem master planı hazırlanmalı, hazırlanacak plan çerçevesinde Ulaşım Master Planı revize edilmeli ve nazım imar planına işlemelidir.”

“DOĞU ANADOLU FAY HATTI GAZİANTEP’E 40 KİLOMETRE UZAKLIKTA”

“Bingöl’den başlayıp Hatay’a kadar uzanan Doğu Anadolu Fay Hattı, Gaziantep’e 40-45 kilometre uzaklıkta ve oldukça yıkıcı bir konumdadır. Bu kırılmamış faylar, olası 7 ve üzeri depremde ilimizde ciddi can ve mal kayıplarına yol açabileceği düşünülmektedir. Dolayısıyla hemşerilerimizin depreme karşı daha çok tedbirli olmaları gerekmektedir. AFAD’ın 2014 yılında yaptırdığı araştırmalara göre; Türkiye nüfusunun yüzde 23’ünün doğrudan bir afete maruz kaldığı ve toplumun yüzde 47’sinin de oturduğu bölgeyi afet riski altında gördüğü tespit edilmiştir. Bu ciddi bir orandır ve dikkate alınmalıdır. Bu nedenle devlet tüm kurum ve kuruluşlarıyla beraber, deprem ve yapı güvenliği konusunda güvenliği konusunda gerekli önlemi en üst seviyede almalı, yapı sahibi, yapı denetim, müteahhitti, mühendisleri bilimin ışığında üzerlerine düşen sorumlulukları yerine getirmelidir. Okullarda verilen eğitimlerle bu bilincin yerleştirilmesi benimsenmelidir” diye konuştu.

“ŞAHİNBEY’İN YÜZDE 80’i ÇARPIK YAPILARDAN OLUŞUYORDU”

Depreme karşı sağlam binalar yapmanın gerekliliğini savunan Şahinbey Belediye Başkanı Mehmet Tahmazoğlu, “Deprem öldürmez, bina öldürür’ sözüne bizzat şahit olmuş bir insanım. 1983’te Erzurum depremi sırasında Yedek Subay olarak görev yapmıştım. O dönemde 450 nüfuslu bir köyde 150 tane kadın ve çocuk ağırlıklı olmak üzere ceset çıkardık. Nedeni depreme dayanıksız, yığma yapılmış duvarlar, kalın direkler ve bir metre kalınlığında çatıdan oluşan evlerdi. Aynı büyüklükte depremlerde bazı ülkelerde bir kişinin dahi burnu kanamazken, bazı ülkelerde binlerce insan ölüyor. Demek ki sağlam bina yaparsak, bu riskten, afetten kurtulabiliriz. Bunun için toplum olarak iş birliği yapmamız ve tedbir almamız gerekiyor. Göreve başladığımız dönemde Şahinbey İlçesi’nin yüzde 80’i çarpık yapılardan oluşuyordu. Depreme dayanıksız, hiçbir mühendislik eseri olmayan, herkesin kendine göre yaptığı binalar. Göreve geldiğimiz günden beri tam olarak 7 bin 400 adet yapılaşmış evin kamulaştırmasını belediye olarak yaptık ve yıkımını gerçekleştirdik. Buralarda hiçbir olay olmadı, vatandaşında gönlünü yaparak, kentsel dönüşüm kapsamında yıkımları gerçekleştirdik. Bunun karşılığında Şahinbey’de göreve geldiğimiz 9 yılda yapılan ruhsatlı bina konut sayısı 90 bin konut yapıldı. Depreme dayanıklı, yaşanabilir konutlar yapmaya devam edeceğiz.”

“YATAY MİMARİYİ SAVUNUYORUZ”

“Kentsel Dönüşüm, Rantsal dönüşüm ben bilmiyorum. Başkan illeri bilmiyorum, kendi alanlarımız çarpık yapılaşmış ve ihtiyaç olan bölgeler. Bunlardan bir tanesi Yazıcık. 460 adet evi yıkarak yerine 162 konut yaptık. Hiç birinde yoğunluk artışı yapmadan tam tersi yoğunlukları da düşürerek. Özdemirbey Caddesi üzerinde Çamlıca, Kıbrıs, Kahvelipınar, Güzelvadi, Geylani, Perilikaya, Serinevler, Eski Garajlar bölgelerinde geniş yollar açıp, çarpık yapılaşmış alanları düzeltmek için uğraşıyoruz. Burada rantsal dönüşüm değil parsel bazında değil, mahalle bazında gidiyoruz. Tamamını kamulaştırıp, yıkıp ve yeniden plan yaparak; mevcut yönetmeliklere uygun yaşam alanları oluşturuyor hem de depreme dayanıksız alanları yok etmek için uğraşıyoruz. Cumhurbaşkanımızın açıklamış olduğu yatay mimariyi bizde destekliyor ve savunuyoruz. Yoğunlukları ve kat yüksekliklerini azaltarak gidiyoruz. Bundan sonrada 1.20 emsali geçmemek üzere 5-6 kat olarak yatay mimari ile gitmek istiyoruz.”

“ELİMİZDEN GELENİ YAPACAĞIZ”

Kuzey Şehir Projesi gibi projelerle kentlerin yenilenmesi gerektiğini söyleyen Büyükşehir Belediye Başkanvekili Latif Karadağ, “Nüfus arttıkça şehirleşme yoğun bir şekilde yaşanıyor. Hızlı nüfus artışı ve şehirleşme ciddi sorunları beraberinde getiriyor. Sadece deprem değil çok büyük afetlere hazırlıksızlığı getiriyor. Gaziantep, 2 milyonu bulan nüfusu ile 500 bine yakın Suriyeli Mülteci ile dünyanın önemli şehirlerinden biri. Bu anlamda burada yapılacak olan çalışmanın bize düşen kısmında elimizden geleni yapacağız. Kentsel dönüşüm konusunda çok ciddi çalışmalar yaptık. Bunun yerine imkan olsa Kuzey Şehir gibi yeniden şehirler kurulsa. Kuzey Şehir bir proje olmaktan çıktı, yatay mimariye örnek olacak. Tamamlandığı zaman örnek olacak.”

“TAKPÇİSİ OLACAĞIM”

Kentsel Dönüşüm Çalışmalarının önemine dikkat çeken Ak Parti Gaziantep Milletvekili Nejat Koçer, “1999 Depremi bu konuda bir milat. Birçok konuda bilmediğimiz, “Deprem öldürmez, bina öldürür” sloganı gibi şeyleri öğrendiğimiz bir dönemdi. O dönem bu yana birçok şey değişti. İmar yönetmelikleri, inşaat yönetmelikleri, bilinçler gibi birçok şey değişti. Tabi bunlar yeterli değil; bunu daha da ileri gitmesi gerekiyor. Toplum olarak bilinçli olmamız gerekiyor, çocuklarımızın bilinçli olması gerekiyor.  Binaları yapanların çok daha kontrollü olması, belediyelerimizin bu konuda çalışma yapması gerekiyor. Bu konu ülkemiz adına, milletimiz adına önemli bir konu. Türkiye’nin deprem kuşağı içerisinde yer alan bölgelerimiz belli. Bunlarla ilgili yapacağımız çalışmalar geleceğimiz adına büyük önem arz ediyor. Yaşadığımız bu topraklarda güvenle yaşamak, güvenle oturmak, herhangi bir sarsıntı olduğunda depremin bize zarar vermeyeceğinden kuşku duymamak önem taşıyor. Bu çalıştayın sonuçları itibariyle, bana düşen kısımlarında elimden geleni yapacağımı ve sizlere destek olacağımı taahhüt ederim. Önümüzdeki süreçte siz İnşaat Mühendislerinin sektöre sahip çıkmanız gerekir. Yetersiz ve ehliyetsiz kişilerin inşaat yapmaması, mühendislik hizmetleriyle ilgili çalışmaları sizlerin kontrol etmesi çok önemli. Bunları da sizler çalıştay içerisinde değerlendireceksiniz. Belediyelerimizin başlattıkları kentsel dönüşümler, kentimiz açısından önemli. Özellikle Büyükşehir Belediyesi’nin Nizip Caddesi’nde yapacağı kentsel dönüşüm şehrimizin kaderi açısından önemli.”

“NÜFUSUN YÜZDE 93’Ü DEPREM TEHLİKESİ ALTINDA YAŞIYOR”

Doğu Anadolu Fay Hattının Gaizantep’e 40 kilometre uzakta olduğunu hatırlatan Gaziantep Vali Yardımcısı Uğur Aladağ, “Deprem hiç şüphesiz bir doğa olayı ancak yarattığı sonuçlar açısından sosyal, siyasal ve ekonomik açıdan çok önemli sonuçlara, hatta yıkımlara yol açan, tedbirli olunmazsa büyük sonuçlara yol açan bir durumdur. Türkiye’de iki tane önemli fay hattı var ve her zaman deprem riski bulunuyor. 1996 yılında MTA’nın yaptığı Deprem Haritası güncellenerek, ayrıntılı bir hale geldi. Ancak, Bakanlar Kurulu’na henüz sunulmadığı için kamuoyuna açıklanmadı. 1996 yılında hazırlanan Deprem Haritasında üzerindeki rakamlara baktığımızda; nüfusumuzun yüzde 93’ünün deprem tehlikesi altında yaşadığı, büyük sanayi merkezlerinin yüzde 98’inin deprem tehlikesi altında bulunduğu görülüyor. Ülkenin genel arazisinin yüzde 92’si de çeşitli dereceden deprem tehlikesi altında. Gaziantep, 600 kilometre uzunluğu olan Doğu Anadolu Fay Hattı’nın 40 kilo metre yakınında bulunuyor. İslahiye ve Nurdağı ilçelerimiz birinci dereceden deprem bölgesi içinde yer alıyor. Metropol bölge üçüncü derece deprem bölgesi içinde, önceki haritaya dayanarak söylüyorum. Nizip ve Karkamış İlçelerimizin yeni haritada dördüncü dereceden üçünü dereceye geçtiği görülüyor. Bizim metropol alanımız üçüncü dereceden deprem bölgesi olmakla birlikte Doğu Anadolu Fay Hattına en yakın Türkeli-Hatay hattındaki 145 kilometrelik fay bölümüne en yakın İslahiye ve Nurdağı ilçelerimiz var. Gaziantep, ülkemizin ve bölgemizin, Ortadoğu’nun önemli sanayi merkezlerinden biri olarak, gerekli önlemleri ve planlamaları yapmak ve güncel tutmak zorunda. 1999 Gölcük Depreminin ardından Deprem ve Afet acil müdahale planlarımız hazır” diye konuştu.

A.DUMAN

Kaynak: (Haber Mrk.) - Haber Merkezi Editör:
Etiketler: Gaziantep, risk, altında…,
Yorumlar
Haber Yazılımı